آیۀ مورد بحث امروز، آیۀ ۱ از سورۀ شرح میباشد:
خداوند در آیۀ ۱ از سورل شرح میفرماید:
«أَلَمْ نَشْرَحْ لَک صَدْرَک ؛ آیا ما سینۀ تو را گشاده نساختیم؟»
خداوند فرمود:
«امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) را وصی تو قرار دادیم، هنگامی که مکه فتح شد و قریشیان به اسلام گرویدند، خداوند سینۀ پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) را گشود و کارها را برایش آسان نمود.»
پیامبر خاتم (صلیاللهعلیهوآله)
روایت شده است: «حضرت رسول (صلیاللهعلیهوآله) آیۀ «أَ فَمَنْ شَرَحَ اللهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلی نُورٍ مِنْ رَبِّهِ» (زمر/۲۲) را قرائت نمود، فرمود: این نوری است که خداوند در دل مؤمن میافکند، پس سینهاش گشاده گردد.
عرض کردند: آیا این نشانهای هم دارد تا به آن شناخته گردد؟ فرمود: آری! بازگشت به خانۀ جاوید و دوری از خانۀ فریب و آمادگی برای مرگ قبل از آمدنش.»[۱]
امام جعفر صادق (علیهالسلام)
جمیل و حسن بن راشد از امام صادق (علیهالسلام) دربارۀ کلام خداوند عزوجل؛ «أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ» نقل کردهاند که فرمود: «با ولایت امیرمؤمنان علی (علیهالسلام)»[۲]
همچنین از امام باقر و امام صادق (علیهاالسلام) نیز نقل شده است: «أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ؛ آیا تو را آگاه نکردیم که وصی تو کیست؟ پس او را یاریگر تو و خوارکنندۀ دشمنت قرار دادیم.»[۳]
سلیمان گوید: «از امام صادق (علیهالسلام) دربارۀ کلام خداوند متعال «أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ» پرسیدم. ایشان فرمود: با امیرالمومنین علی (علیهالسلام)، پس او را وصی خود قرار داده است.»[۴]
علی بن موسیالرضا (علیهالسلام)
این امام همام در رابطه با این آیه فرموده اند: «أَ لَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَک؛ ای محمد (صلیاللهعلیهوآله) آیا علی (علیهالسلام) را وصی تو قرار ندادم؟»[۵]
علی بن ابراهیم (رحمهاللهعلیه)
از ایشان دربارۀ این آیه نقل شده است: «أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ؛ خداوند فرمود: با حضرت علی (علیهالسلام)، و او را وصی تو قرار دادیم. هنگامی که مکه فتح شد و قریشیان به اسلام گرویدند، خداوند سینۀ پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) را گشود و کارها را برایش آسان نمود.»[۶]
منابع
[۱] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۸، ص۱۹۴ / روضه الواعظین، ج۲، ص۴۴۸.
[۲] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۸، ص۱۹۴/ بحار الانوار، ج۳۶، ص۹۵/ بصایرالدرجات، ص۷۲.
[۳] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۸، ص۱۹۴ بحار الانوار، ج۳۶، ص۱۳۴/ بحار الانوار، ج۳۶، ص۱۳۴/ المناقب، ج۳، ص۲۳، فیه: «کذلّ» بدل «یذلّ»/ فرات الکوفی، ص۵۷۴.
[۴] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۸، ص۱۹۴ / بحار الانوار، ج۳۶، ص۱۳۵/ تأویل الآیات الظاهرهْ، ص۷۸۶.
[۵] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۸، ص۱۹۴ / بحار الانوار، ج۳۶، ص۱۳۴/ المناقب، ج۳، ص۲۳.
[۶] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۸، ص۱۹۴ / بحار الانوار، ج۳۶، ص۱۳۳/ القمی، ج۲، ص۴۲۸، فیه: «سرّه» بدل «سیدّه»/ نورالثقلین/ البرهان، فیه: «سرّه» بدل «سیدّه».
