امیرالمؤمنین (علیهالسلام) طبق دستور پیامبر خاتم در بستر ایشان خوابید تا جان ایشان حفظ شود. دشمنان وقتی او را در بستر دیدند، فکر کردند رسول خدا فرار کرده است.
خداوند دراینباره آیهای نازل کرد: «و مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْری نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ»
آیۀ مورد بحث امروز، آیۀ ۲۰۷ از سورۀ بقره میباشد:
خداوند در آیۀ ۲۰۷ از سورۀ بقره میفرماید:
«وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْري نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ وَ أللهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ؛ بعضى از مردم [با ایمان و فداکار، همچون على در «لیلهْالمبیت» به هنگام خفتن در جایگاه پیغمبر] جان خود را بهخاطر خشنودى خدا مىفروشند؛ و خداوند نسبت به همۀ بندگان مهربان است.»
حضرت زین العابدین (علیهالسلام)
امام سجاد (علیهالسلام) فرمودند: «این آیه، در شأن حضرت امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) هنگامی که در بستر رسولخدا (صلیاللهعلیهوآله) خوابید، نازل شده است.»[۱]
از امام سجاد (علیهالسلام) نقل شده است: «اولین کسی که جان خود را (در راه رضای خدا) فروخت (دست از جان خود شست)، علی بن ابیطالب (علیهالسلام) بود. مشرکین [وقتی پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) را در بستر خود ندیدند] در پی [شهادت] رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) رفتند و امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) از بستر پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) برخاست.»[۲]
امام هادی (علیهالسلام)
امام عسکری (علیهالسلام) از پدرش که ایشان در روز غدیر امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را اینگونه زیارت مینمود نقل کرده است: «سلام بر تو ای امیرمؤمنین (علیهالسلام)! و ای سرور اوصیا! ...آنگاه که پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) تو را امر فرمود که شب در بسترش دراز بکشی و جانت را برای محافظت از ایشان سپر گردانی، تو خواستۀ ایشان را به سرعت اجابت نمودی و خودت را برای کشته شدن آماده کردی. پس خداوند متعال، با بیان این آیه؛ وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ؛ فرمانبری تو را قدر نهاد و زیبایی کارت را واضح و آشکار نمود.»[۳]
از ابنعباس (رحمةاللهعلیه) نقل شده است:
«پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) به امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) فرمان داد که در بستر ایشان بخوابد و پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) رفت. علی بن ابیطالب (علیهالسلام) بُرد سبز پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) را بر خود کشید و خوابید.
برخی از دشمنان گفتند: حمله کنید. برخی دیگر گفتند: اکنون که خوابیده است و اگر میخواست بگریزد تاکنون گریخته بود. و چون صبح شد امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) برخاست. او را گرفتند و گفتند: همراهت کجاست؟ گفت: نمیدانم و خداوند متعال در مورد خوابیدن امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) در بستر رسول خاتم (صلیاللهعلیهوآله) این آیه را نازل فرمود: وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْری نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ.»[۴]
امیرالمؤمنین (علیهالسلام)
ایشان فرمودند: «مراد از این آیه هر شخصی است که در راه امر به معروف و نهی از منکر کشته شود.»[۵]
علی بن ابراهیم (رحمةاللهعلیه) نیز گفته است:
«منظور، امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.»[۶]
منابع
[۱] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸ / بحار الانوار، ج۱۹، ص۵۴/ الامالی للطوسی، ص۴۴۶.
[۲] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸ / المناقب، ج۲، ص۶۴ / شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۳۰.
[۳] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸ بحار الانوار، ج۹۷، ص۳۶۷.
[۴] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸/ روضهْ الواعظین، ج۱، ص۱۰۷
[۵] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۱۰/ وسایل الشیعه، ج۱۵، ص۱۴۳/ مستدرک الوسایل، ج۱۲، ص۱۷۹.
[۶] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸ بحار الانوار، ج۳۶، ص۴۰/ القمی، ج۱، ص۷۰/ نورالثقلین/ البرهان.
