علامه امینی در شبانه روز، ۱۷ ساعت مطالعه و کار میکرد و برای مطالعۀ کتبی که در دسترس نداشت، رنج سفرهای گوناگونی را به جان میخرید و شخصاً از روی بعضی از نسخ استنساخ میکرد.
وی حتی در اثنای کنکاش در متون و منابع کهن، متوجه تحریفات و دستکاریهای عمدی در منابع اهلسنت میشد. لذا شایسته میدید که به جستوجوی نسخ خطی کهن این متون بپردازد. لذا دراینباره میگوید:
«بنده برای خلق این اثر، یعنی الغدیر، ۱۰ هزار جلد کتاب را از بای بسم الله تا تای تمت آن مطالعه کردم و به ۱۰۰ هزار جلد کتاب هم رجوع داشتهام.»
بنابراین در این دایرة المعارف با نقد آثار و تألیفات کسانی چون ابن تیمیه قصیمی، رشید رضا و... در صدد برآمد وحدت و اخوت اسلامی را در جهان اسلام گسترش دهد و تخمهای کینه و نفاق و تفرقه را بخشکاند.
علامه امینی در کتاب شریف الغدیر به ترتیب حروف الفبا به ذکر راویان حدیث غدیر از صاحبه پیامبر (صلواتاللهعلیهوآله) میپردازد.
وی ۱۱۰ تن از اصحاب را نام میبرد که حدیث غدیر را روایت کردهاند و به نام ۸۴ تابعی اشاره مینماید.
سپس طبقات راویان حدیث غدیر از علما را برمیشمارد و از علمای قرن دوم هجری تا قرن ۱۴، ۳۶۰ تن را ذکر میکند که حدیث شریف غدیر را نقل کردهاند.
بیتردید مجموعۀ ۱۱ جلدی الغدیر به زبان عربی با نثری شیوا و رسا نگارش یافته است و از مهمترین نکات قابل توجه این است که علامه امینی در موضوع تحقیقی خود تنها به متون رشتهای خاص مراجعه نکرده، بلکه به تمامی منابع مطبوع و مخطوط موجود که به آن موضوع خاص پرداخته بودند، رجوع نموده و در تحلیلهای علمی خود از آنها استفاده کرده است.
وی برای نگارش این مجموعۀ نفیس همۀ کتابهای تفسیری، روایی، تاریخی، رجالی، انساب لغت و دواوین شعری را با دقت مورد مطالعه قرار داده است.
با عنایت به همین موضوع است که حضرت علامه خود در ابتدای اثرش نوشته است «الغدیر في الکتاب و السنة و الأدب. کتاب دیني، فني، تاریخي، ادبي، اخلاقی.» که همین شیوۀ منحصربهفرد، یکی از علل جاودانه شدن این کتاب و متمایز شدنش از کتابهای دیگر در این موضوع و حوزه شده است.
نقل است که قبل از شروع نوشتن، مفصل برای مصائب حضرت صدیقه طاهره (سلاماللهعلیها) گریه میکرد و اشک چشمانش را با مرکب آمیخته میکرد و با چنین مرکب و جوهری الغدیر را نوشت.
بیشک نام علامه بزرگوار عبدالحسین امینی با کتاب گرانسنگ «الغدیر» گره خورده است. کتابی که نزدیک به نیم قرن از عمر علامه صرف تحقیق و نگارش آن شد و آخر سر هم بیماری ناگهانی و مرگ زودهنگام بخشهایی از این کتاب ارزشمند را ناتمام گذاشت.
مجموعاً ۱۱ جلد از الغدیر برای استفادۀ عموم مخاطبان به چاپ و نشر رسید و تعدادی دیگر از مجلدات این مجموعه، نزد خانوادۀ امینی ماند و تاکنون به انتشار عمومی نرسیده است.
برگرفته از «خم خانه»؛ ویژهنامۀ آستان مقدس علوی
