آیۀ مورد بحث امروز، آیۀ ۸ از سورۀ تغابن میباشد:
خداوند در آیۀ ۸ از سورۀ تغابن میفرماید:
«فَآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنا وَ اللهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ؛ حال كه چنين است، به خدا و پيامبرش و نورى كه نازل كردهايم ايمان بياوريد؛ و [بدانيد] خدا به آنچه انجام مىدهيد آگاه است.»
امام موسی کاظم (علیهالسلام)
محمّد بن فضیل از امام کاظم (علیهالسلام) روایت میکند: «از ایشان دربارۀ سخن خداوند عزّوجلّ: آنان میخواهند نور خدا را با دهان خود خاموش سازند؛ (صف/۸) پرسیدم.»
فرمود: «میخواهند ولایت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را با گفتار باطل [طعن و مسخره کردن] خاموش کنند.»
عرض کردم: «منظور از سخن خداوند تعالی؛ ولی خدا نور خود را کامل میکند (صف/۸) چیست؟» فرمود: «و خداوند امامت را به اتمام میرساند، و امامت همان نور است، و این همان چیزی است که در سخن خداوند متعال آمده است؛ فَآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِی أَنزَلْنَا، فرمود: النُّور همان امام است.» [۱]
امام محمد باقر (علیهالسلام)
ابوخالد کابلی گوید: «از امام باقر (علیهالسلام) دربارۀ سخن خداوند عزّوجلّ: فَآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِی أَنزَلْنَا پرسیدم.»
فرمود: «به خدا سوگند، ای اباخالد، النُّور همانا ائمّه (علیهمالسلام) هستند، ای اباخالد! نور امام در قلوب مؤمنین از نور آفتاب درخشان در روز روشن بیشتر است، و آنها هستند که قلوب مؤمنین را نورانی میکنند، و خداوند نور آنها را از هرکسی که بخواهد میپوشاند، پس قلبهای آن تاریک میشود و با آن ظلمت، دل آنها را میپوشاند.» [۲]
مولای متقیان امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام)
از امیرالمؤمنین (علیهالسلام) دربارۀ اقسام نور در قرآن پرسیدند، فرمود: «نور قرآن است، نور اسمی از اسمهای خدای تعالی است، نور روشنایی است، نور ماه است و نور نورانیّت مؤمن است و آن پیروی [از خدا و جانشینان او] است که در روز قیامت بهوسیلۀ آن لباسی از نور میپوشد و نور در جاهایی از تورات، انجیل و قرآن حجّت خدای عزّوجلّ بر بندگانش است و او معصوم است. در سخن خدای تعالی: فَآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِی أَنزَلْنَا؛ منظور خداوند سبحان، قرآن و همۀ اوصیای معصوم هستند که حاملان (حافظان) کتاب خدای عزّوجل، خزانهداران او و مفسران [کلام] او هستند که خداوند در کتابش آنها را ستود.» [۳]
علی بن ابراهیم (رحمةاللهعلیه)
منظور از«وَ النُّورِ الَّذِی أَنْزَلْنا» به عقیدۀ بیشتر مفسران قرآن است. علی بن ابراهیم میگوید: «وَ النُّورِ الَّذِی أَنزَلْنَا؛ امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.» [۴]
ابنعباس (رحمةاللهعلیه)
از ایشان نقل شده است: «همانا منظور از نور در این آیۀ ولایت امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) است.» [۵]
منابع
[۱] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۰۰ / الکافی، ج۱، ص۱۹۵/ بحار الانوار، ج ۲۴، ص۳۳۶/ تأویل الایات الظاهرهْ، ص۶۶۱/ نورالثقلین؛ «بتفاوت لفظی»/ بحار الانوار، ج۶۴، ص۵۵.
[۲] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص ۳۰۲ / الکافی، ج۱، ص ۱۹۴/ بحار الانوار، ج۲۳، ص ۳۰۸/ القمی، ج۲، ص ۳۷۱/ المناقب، ج۳، ص ۸۱.
[۳] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۰۲ / بحار الانوار، ج۹۰، ص۲۱.
[۴] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۰۲ / بحار الانوار، ج۶۴، ص۵۴.
[۵] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۰۲ صراط المستقیم، ج۱، ص۲۹۶.
