امروز در بخش «آیات علوی» و در ویدئویی که مشاهده مینمایید، از یکی از آثار قرآنی «نمایشگاه تصویری کتابت آیات علوی» که توسط یکی از اساتید هنر اصیل خوشنویسی و در وصف مقام والای امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) کتابت شده، رونمایی شده است.
آیۀ مورد بحث امروز، آیۀ ۲۷۴ از سورۀ بقره میباشد:
خداوند در آیۀ ۲۷۴ از سورۀ بقره میفرماید:
«آیه الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ؛ کسانى که اموال خود را، شب یا روز، پنهان یا آشکار، انفاق مىکنند، مزدشان نزد پروردگارشان [محفوظ] است؛ نه ترسى بر آنهاست و نه اندوهگین مىشوند.»
این آیه که به آیۀ انفاق مشهور است دربارۀ کسانی است که اموال خود را، شب یا روز، پنهان یا آشکار، انفاق میکنند و جزو آیاتی است که در شأن حضرت امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) نازل شده است.
پیامبر خاتم (صلیاللهعلیهوآله)
رسولخدا (صلیاللهعلیهوآله) فرمود: «ای علی! در شب گذشته چه کردی؟»
حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) فرمود: «ای نبی خدا (صلیاللهعلیهوآله) چرا میپرسید؟ ایشان پاسخ داد: [چون] چهار جایگاه رفیع دربارۀ تو نازل شد.»
حضرت گفت: «پدر و مادرم فدایت! چهار درهم با خود داشتم که یکی را در شب و یکی را در روز و یکی را مخفیانه و یکی را آشکارا بخشیدم.»
رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) فرمود: «خداوند دربارۀ تو نازل فرمود: الَّذِینَ ینفِقُونَ أَمْوَالَهم بِاللَّیلِ وَالنَّهارِ سِرًّا وَعَلاَنِیةً فَلَهمْ أَجْرُهمْ عِندَ رَبِّهمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَیهمْ وَلاَ همْ یحْزَنُونَ.»[۱]
پیامبر اعظم (صلیاللهعلیهوآله) فرمود: «آیۀ: الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِیَةً؛ در شأن امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) نازل شده است.[۲]
امام محمد باقر (علیهالسلام)
امام باقر (علیهالسلام) فرموده است: «این آیه درمورد علی بن ابیطالب (علیهالسلام) نازل شد. او چهار درهم با خود داشت که یک درهم شب، یک درهم روز، یک درهم پنهانی و درهمی از آن را هم آشکارا صدقه دادند.»[۳]
ابنعباس (رحمةاللهعلیه)
از ابنعباس نقل شده است: «آیه در مورد علی بن ابیطالب (علیهالسلام) نازل شد. زیرا ایشان چهار درهم انفاق کرد؛ در تاریکی شب یک درهم، در روشنایی روز یک درهم، یک درهم پنهانی و درهمی هم آشکارا انفاق فرمود.
[و از این رو] این آیه نازل شد، پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) فرمود: کدام یک از شما اینگونه انفاق کرده است؟ قوم [از پاسخ دادن] خودداری کردند.
پس حضرت سؤال را تکرار نمود و این بار علی بن ابیطالب (علیهالسلام) برخاست و فرمود: من، ای رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله)، پس پیامبر خاتم آیۀ «فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ» را تلاوت فرمود.»[۴]
ابنعباس فرمودند : «وَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ؛ یعنی از عذاب و مرگ نمیهراسند و محزون نمیشوند؛ یعنی در آخرت چنین هستند.»[۵]
منابع
[۱] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۳۸۲ / بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۰۴
[۲] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۳۸۲ / بحار الانوار، ج۴۱، ص۳۵/ عیون اخبارالرضا ج۲، ص۶۲.
[۳] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۳۸۲/ تأویل الآیات الظاهره، ص۱۰۴/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۴۷/ فرات الکوفی، ص۷۱/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۴۹.
[۴] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۳۸۲/ بحار الانوار، ج۴۱، ص۳۳.
[۵] تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۳۸۴ / بحار الانوار، ج۴۱، ص۳۳.
