خطبۀ غدیر یکی از روایات معتبر، متقن و صحیح در منابع شیعی و سنی است که در آن حضرت پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله)، باب امامت را بر مردم گشوده و با معرفی حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در میان مردم، آغازگر سررشته نور ولایت بوده است.
در خطبۀ شریف غدیر توجه ویژه و خاصی به مهدی موعود (عجلاللهتعالیفرجه)، آخرین حلقه از سلسلۀ خاندان نور و هدایت شده است.
به گونهای که در چندین فراز به وجود آن حضرت تاکید شده و خصوصیات ایشان و کیفیت ظهور منجی ترسیم شده است.
در ادامه به چند فراز مهم خطبۀ غدیر درباره امام زمان (عجلاللهتعالیفرجه) میپردازیم.
اصل ماجرای غدیر، معرفی امامت حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و سایر ائمه به عنوان قافلهسالاران هدایت بشریت است، و اما موضوع مهدویت، مسألهای است که به سیرۀ عترت گره خورده است. به همین خاطر است که پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) در حساسترین و مهمترین واقعۀ بشریت، یعنی واقعۀ غدیر از آن سخن به میان میآورند، که در ادامه از پیش نظر میگذرانید.
*فراز اول: «مَعاشِرَالنّاسِ، النُّورُ مِنَ الله عَزَّوَجَلَّ مَسْلوکٌ فِی ثُمَّ فی عَلِی بْنِ أَبی طالِبٍ، ثُمَّ فِی النَّسْلِ مِنْهُ إِلَی الْقائِمِ الْمَهْدِی الَّذی یَأْخُذُ بِحَقِّ الله وَ بِکُلِّ حَقّ هُوَ لَنا، لاَِنَّ الله عَزَّوَجَلَّ قَدْ جَعَلَنا حُجَّةً عَلَی الْمُقَصِّرینَ وَالْمعُانِدینَ وَالُْمخالِفینَ وَالْخائِنینَ وَالْآثِمینَ وَالّظَالِمینَ وَالْغاصِبینَ مِنْ جَمیعِ الْعالَمینَ.»[۱]
«مردم! نور از سوی خداوند عزوجل در جان من، سپس در جان علی بن ابیطالب، آنگاه در نسل او تا قائم مهدی (که حق خدا و ما را میستاند) جای گرفته. چراکه خداوند عزوجل ما را بر کوتاهیکنندگان، ستیزهگران، ناسازگاران، خائنان و گنهکاران و ستمکاران و غاصبان از تمامی جهانیان دلیل و راهنما و حجت آورده است.»
- پیامبر گرامی اسلام (صلیاللهعلیهوآله) در این بخش از روایت، به جریان نور الهی اشاره می کنند. ایشان به وضوح اعلام میکنند که نور الهی پس از خویشتن، به قلب و وجود نَفْسُ الرّسول، حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و سپس امامانِ از نسل ایشان جاری خواهد بود، تا اینکه در خاتمه به قلب و وجود نازنین حضرت قائم المهدی (عجلاللهتعالیفرجه) وارد خواهد شد؛
بزرگواری که وارث و گیرنده تمام حقالله و حق اهلبیت است، که در طول سالهای امامت و هدایت خلق، به آنها ظلم روا داشته شده است.
*فراز دوم: «مَعاشِرَالنّاسِ، أَلاوَإِنِّی رَسولٌ وَ عَلِی الْإِمامُ وَالْوَصِی مِنْ بَعْدی، وَالْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدُهُ. أَلاوَإِنّی والِدُهُمْ وَهُمْ یَخْرُجونَ مِنْ صُلْبِهِ. أَلا إِنَّ خاتَمَ الْأَئِمَةِ مِنَّا الْقائِمَ الْمَهْدِی.»[۲]
«هان مردمان! بدانید که همانا من فرستاده و علی امام و وصی پس از من است، و امامان پس از او فرزندان اویند. آگاه باشید! همانا آخرین امام، قائم مهدی از ماست. هان! او بر تمامی ادیان چیره خواهد بود.»
- پیامبر اعظم (صلیاللهعلیهوآله) در این فراز از خطبۀ غدیر به صراحت روند پیوسته امامت و نبوت را مطرح میکنند و خبر مهم ولایت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و اولادش را به جان ها و قلب های تشنه حقیقت جو می رسانند.
در این گفتار پیامبر گرامی اسلام (صلیاللهعلیهوآله) به صورت مستقل از امام زمان (عجلاللهتعالیفرجه) سخن به میان میآورند و برای اینکه مرکز ثقل سخن در این فراز سنگینتر باشد و مردم را به دقت و توجه بیشتر فرا بخوانند، در ادامه ۱۸ بار از لفظ هشدار دهندۀ «الا» به معنای «هان، آگاه باشید» استفاده میکنند و به کلام خود صلابت می بخشند.
حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را وصی خود خوانده و ایشان را سررشتۀ سلسلۀ پاک امامت معرفی میکنند؛ آغازگر نور ولایت که شعاع آن تا حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجه) امتداد خواهد یافت.
نکتۀ جالب توجه در این فراز این است که حضرت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) با ذکر عبارت «إِنَّ خاتَمَ الْأَئِمَةِ مِنَّا الْقائِمَ الْمَهْدِی.» به معنای «آگاه باشید که القائم المهدی از ماست.» گویا فخر و مباهات میکنند که آن وجود مبارک و پربرکت از خاندان ایشان است.
*فراز سوم: «...فَأُمِرْتُ أَنْ آخُذَ الْبَیْعَةَ مِنْکُمْ وَالصَّفْقَةَ لَکُمْ بِقَبُولِ ماجِئْتُ بِهِ عَنِ الله عَزَّوَجَلَّ فی عَلِی أمیرِالْمُؤْمِنینَ وَالأَوْصِیاءِ مِنْ بَعْدِهِ الَّذینَ هُمْ مِنِّی وَمِنْهُ إمامَةٌ فیهِمْ قائِمَةٌ، خاتِمُها الْمَهْدی إِلی یَوْمٍ یَلْقَی الله الَّذی یُقَدِّرُ وَ یَقْضی.»[۳]
«...از این روی مأمورم از شما بیعت بگیرم که دست در دست من نهید در مورد پذیرش آنچه از سوی خداوند آوردهام، دربارۀ امیرالمؤمنین و اوصیای پس از او که آنان از من و اویند. و این امامت به وراثت پایدار است و فرجام امامان، مهدی است و استواری امامت تا روزی است که او با خداوند قدر و قضا دیدار کند.»
- در این فراز هم حضرت رسول اکرم (صلیاللهعلیهوآله) از رسالت مهم خویش سخن میگویند؛ بیعت گرفتن از مردم برای ولایت حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) که ازسوی خداوند متعال دستور رسیده است تا امام زمانِ حالِ حاضرِ خویش، حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را در میان امت معرفی کنند، و سپس با کلام استوار خویش و ذکر کلیات اوصاف و برنامههای حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجه) تاکید کردند که زمین از حجت خداوند خالی نخواهد ماند، و مهدی موعود آخرین نور ولایت و هدایتِ مردم، بر روی زمین خواهد بود.
در غدیر خم و خطبۀ غدیریه، توسط پیامبرِ دوراندیش و آیندهنگر اسلام، تاریخ کل بشریت رقم خورده است؛ زیرا امامت تمامی امامان دوازده گانه (علیهماالسلام) در طول تاریخ مطرح و تبیین شد؛ حـقیقتی که از امیرمؤمنان (علیهالسلام) آغاز و به مهدی صاحب الزمان منتهی میشود و حضرت آینده روشنی را برای بشر ترسیم کردند.
آیندهای که نه تنها ختمی رسل، حضرت محمد (صلیاللهعلیهوآله) به آن اشاره کردند، بلکه هریک از امامان در عصر و زمان خود به آخرین ذریۀ انبیا و تک پرچمدار ولایت در آخرالزمان، حضرت مهدی موعود وعده دادند.
شاید اگر بخواهیم چکیده و عصارۀ کلام رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) را در خطبۀ غدیر و در ارتباط با حضرت قائم المهدی و ارثیۀ پیشوایان معصوم در ولایت را خلاصه کنیم، در دل این دو عبارت همه چیز محفوظ باشد؛
«وَ يَأْتِي فِيهِمْ إِمَامٌ قَائِمٌ"»
«وَ إِنَّ فِيهِمْ مِنَّا آلِ مُحَمَّدٍ إِمَامٌ»
منابع
[۱]. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۷، ص۲۱۱
[۲]. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۷، ص۲۱۳
[۳]. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۷، ص۲۱۵
یک پاسخ
سلام از خادمین حرم امیرالمؤمنین امام علی(ع) تقاضا دارم اول برای تعجیل در فرج مولایمان حضرت صاحب الزمان (عج) دعا بفرماییند و لطفا برای شفا پای مادر من هم دعا بفرمایند .