حوادث آخرالزمان در کلام امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)

حوادث آخرالزمان در کلام امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)؛ از مسخ ارزش‌ها تا جنگ آخرالزمانی

بخش عمده‌ای از خطبه‌های نهج‌ البلاغه که در آن‌ها اشاره به امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) دارد، مربوط به نشانه‌های آخرالزمان است.

در عصری که جهالت مدرن، عالم و آدم را به سراشیب سقوط نزدیک نموده و بی‌عدالتی، ستم‌سالاری، معنویت‌ستیزی، اخلاق‌گریزی و هزاران فاجعۀ هولناک دیگر در جهان بیداد می‌کنند و آیندۀ بشر هر روز تاریک‌تر شده، وحشت و ناامیدی رو به افزایش است.
منجی عالم، در چنین هنگامه‌ای، سردمداران را به زشتی کردارشان مؤاخذه خواهد کرد و بشر را فرا می‌خواند که سیطرۀ جهانی عدالت را به تماشا بنشینند.
اما پیش‌از آن هنگامۀ طلایی، زمین دستخوش طغیانگری یک خون‌ریز می‌گردد!

خبر از غيبت امام زمان (عليه‌السلام)

۱) امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) در خطبۀ ۱۵۰ نهج البلاغه می‌فرمایند:
«او سال‌های طولانی در پنهانی از مردم به سر می‌برد آنچنان که اثر شناساندن اثر قدمش را نمی‌شناسند گرچه در پیدا کردن اثر و نشانه‌هایش تلاش فراوان کنند.»(۱)

۲) امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) در خطبۀ ۱۸۲ می‌فرمایند:
«او پنهان خواهد شد در زمانیکه اسلام غروب می کند و چونان شتری در راه مانده، بر زمین می‌ماند و سینه به زمین می‌چسباند.»(۲)

دو نکته در بیانات فوق حضرت امیر (علیه‌السلام) بیشتر خودنمایی می‌کند:
الف) شتری که زانو به زمین زده عبارتی است که معنای ناتوانی و کم سود رسانی را بیان می دارد. امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) با این استعاره وضعیت اسلام را در زمان غیبت امام عصر (علیه‌السلام) نشان داده‌اند. (۳)

ب) عبارت امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) مبنی بر اینکه قبل از ظهور امام زمان (علیه‌السلام) اسلام غروب می‌کند، با حدیثی از پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) که در آن ایشان بیان می‌کنند: «اسلام در آغاز غریب بود و به غربت پیشین خود بازخواهد گشت» دارای قرابت کامل است .(۴)

مهجوریت اسلام و قرآن

۳) حضرت امیر (علیه‌السلام) در خطبه ۱۵۰ می‌فرمایند:
«به راه‌های چپ و راست رفتند و راه ضلالت و گمراهی پیمودند و راه روشن هدایت را گذاشتند.»(۵)

این عبارات اشاره‌ای است به فرقه‌هایی که در اسلام از راه راست که مبتنی به کتاب و سنت الهی است منحرف و گمراه شده و به‌سوی افراط و تفریط گراییده‌اند و در زمان قبل از ظهور امام عصر (علیه‌السلام) در گوشه و کنار عالم در حال جولان دادن هستند.(۶)

 

نشانه‌های قیام آخرالزمان

۵) حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در خطبۀ ۱۸۷ می‌فرمایند:

«هان! پدر و مادرم فدایشان باد! آنها از گروهى هستند که نام‌هایشان در آسمان‏ معروف، ولى در زمین گمنام‌اند. آگاه باشید شما آمادۀ عقب‌گرد کردن امور خویش و گسیختگى پیوندها و سرکار آمدن خردسالان، و بى‌تجربه‏‌گان و دون‌همتان خویشتن باشید!
این وضع زمانى پیش خواهد آمد که قرار گرفتن انسان مؤمن در زیر ضربات شمشیر براى ‏او از یافتن یک درهم پول حلال آسان‌تر است.
زمانى خواهد آمد که اجر و ثواب گیرنده از دهنده بیشتر است (زیرا دهنده در آن زمان از پول حرام و به خاطر ریا، تظاهر و اسراف ‏مى‏‌بخشد ولى گیرنده آن را در راه وظیفۀ شرعى خویش مصرف مى‏‌کند)

این به هنگامى رخ‏ خواهد داد که مست مى‏ شوید اما نه با شراب، بلکه بر اثر فراوانى نعمت و قسم مى‏‌خورید اما نه از روى ناچارى، دروغ مى‏‌گویید اما نه در اثر واقع شدن در تنگنا، این موقعى خواهد بود که بلاها و مصائب همچون بارى گران که بر پشت‏ شتران نهاده باشند و سنگینى جهاز گردن‏ آنها را مجروح کند، بر شما فشار وارد خواهند ساخت.
آه! این شکنجه و سختى چه طولانى است؟ و امید رهائى از آن چه دور!
اى مردم! این افسارهائى که از سنگینى بارها حکایت مى‏‌کند از دست‏ بیندازید (دست‏ از افکار پراکنده و نظرات فاسد و پیروى و هوس‌هاى سرکش بردارید) و از گرد پیشواى خود پراکنده مشوید که سرانجام خویشتن را مذمت‏ خواهید کرد.
خود را در آتش فتنه‏‌اى که برافروخته‌‏اید، میندازید، از این کار دورى گزینید و راهى را که به آن منتهى می‌شود رها سازید که به جان خودم سوگند حوادث دردناکى در پیش است که مؤمن در شعله‏‌هایش هلاک مى‏‌شود اما غیرمسلمان از آن سالم مى ‌ماند!
من در میان شما همچون چراغ در تاریکى هستم که هرکس به‌سوى آن روى آورد و کنارش ‏نشیند از نورش بهره‌‏مند شود.
اى مردم! بشنوید و سخنانم را حفظ کنید!
گوش‏‌هاى قلب خویش را باز کنید و گفته‏‌هایم ‏را بفهمید!»(۷)

 

ظهور فساد اجتماعی و اخلاقی و مسخ ارزش‌ها در آخرالزمان

۷) حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در خطبه ۱۵۶ چنین می‌فرمایند:
«پیامبر خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمودند:‌ ای علی! همانا این مردم به زودی با اموال خود دچار فتنه و آزمایش می‌شوند و در دین‌داری بر خدا منت می‌گذارند، با این حال، انتظار رحمت او را دارند و از قدرت و خشم خدا خود را ایمن می‌پندارند.
حرام خدا را با شبهات دروغین و هوس‌های غفلت‌زا، حلال می‌کنند.
شراب را به بهانه اینکه آب انگور است و رشوه را به بهانه اینکه هدیه است و ربا را به بهانه اینکه نوعی معامله است را حلال می‌شمارند».

۸) حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در حکمت ۱۰۲ دربارۀ مسخ ارزش‌ها در آخرالزمان ، چنین می‌فرمایند:
«روزگاری بر مردم خواهد آمد که محترم نشمارند جز سخن‌چین را و خوششان نیاید جز از بدکار هرزه، ناتوان نشود جز عادل.
در آن روزگار، کمک به نیازمندان، خسارت و پیوند با خویشاوندان، منت‌گذاری و عبادت، نوعی برتری‌طلبی بر مردم است. در آن زمان، حکومت با مشورت زنان، فرماندهی خردسالان و تدبیر خواجگان، اداره می‌شود.»

 

آیندۀ اسلام و قرآن در آخرالزمان

۹) ایشان در حکمت ۳۶۹ نهج‌ البلاغه، آیندۀ اسلام و قرآن را تأسف‌بار می‌دانند و می‌فرمایند:
«روزگاری بر مردم خواهد آمد که از قرآن، جز نشانی و از اسلام، جز نامی باقی نخواهد ماند. مسجد‌ها در آن روزگار، آبادان، اما از هدایت، ویران است.
مسجدنشینان و سازندگان بنا‌ی شکوهمند مساجد، بدترین مردم زمین هستند که کانون هر فتنه و جایگاه هرگونه خطاکاری‌اند.
هرکس از فتنه بر کنار است، او را به فتنه بازگردانند و هرکس از فتنه، عقب‌مانده است، او را به فتنه‌ها کشاندند، که خدای بزرگ فرماید: «به خودم سوگند، بر آنها فتنه‌ای بگمارم که انسان شکیبا در آن سرگردان ماند» و چنین کرده است و ما از خدا می‌خواهیم که از لغزش و غفلت‌ها درگذرد.»

 

جدال آخرالزمان

۶) قسمتى از خطبۀ ۱۳۸ به فتنه‏‌هاى نزديك ظهور امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) اشاره مى‌‏فرمايد:

«...تا اينكه جنگ و خونريزى سخت به (آيندگان از) شما رو آورد، به‌طوری كه (چون شير درنده خشمگين) دندان‌هايش را آشكار گرداند (جنگ‌هايى كه واقع می‌شود آمادۀ نابود كردن همه است، و يا شترى ماند) داراى پستان‌هاى پر از شير كه (آن جنگ مانند پستان شتر پستان‌هايش پر از شربت مرگ است) نوشيدن شير آن (در اول امر به كام كسانی كه وارد كارزار می‌شوند و اميد فتح و فيروزى دارند) شيرين است و در آخر كار (كه زدوخورد و كشتن و كشته شدن و مصائب آن همه را فراخواهد گرفت) تلخ و بدمزه (رنج آور) است.» (۸)

این آشوب آخرالزمان در آغاز برای فتنه‌جویان دلچسب و شیرین به نظر می‌رسد اما در نهایت چیزی جز کشتار و هلاکت برجای نمی‌ماند در آغاز جنگ، اهل جهالت به شوق می‌آیند و آفرین می‌گویند، ولی درنهایت با جنگی ویرانگر روبرو می‌شوند که همه را می‌سوزاند.

بنابراین، از نگاه امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در ظلمات این مبارزۀ دشوار، فرجامی تلخ نصیب آشوبگران خواهد شد و آتش پرشراره‌اش بسی سوزناک خواهد بود.

 

منابع
۱.نواب لاهیجانی. شرح نهج البلاغه. ۱۳۷۹.ص ۶۵۶
۲.انصاری. ترجمه و شرح نهج البلاغه .۱۳۴۵.ص ۵۰۹
۳.زمانی. ترجمه نهج البلاغه. ۱۳۷۳.ص ۴۵۱
۴.فیض الاسلام. ترجمه و شرح نهج البلاغه. ۱۳۵۱. ص ۵۹۵
۵.معادیخواه، خورشید بی غروب، ۱۳۷۳.ص ۱۶۷
۶.شریعتی. امامت در نهج البلاغه. صص ۱۲۱-۱۲۰
۷. زمخشرى‏" در کتاب‏ "ربیع الابرار" در باب‏ "المال و الکسب" قسمتى از این‏ خطبه را آورده. (مصادر جلد ۲ صفحه‏۴۷۹)
۸. ترجمه و شرح نهج البلاغه (فیض الاسلام)

 

 

مطالب بیشتر

یک پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *