یکی از مسائلی که در نهج البلاغه دربارۀ حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) آمده مسئلۀ یاران و کارگزاران دولت کریمۀ آن حضرت است.
امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) در وصفشان فرمودند: «نه از نسلهای گذشته کسی از آنان پیشی گرفته و نه از آیندگان کسی به مقام والای آنها میرسد.»[۱]
یاران امام زمان (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) چند دستهاند؛ دستۀ اول، همان سیصد و سیزده برگزیدهای هستند که به عنوان یاران خاص حضرت شناخته میشوند.
آنان فرماندهان لشکر الهی امام عصر (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) هستند که به هنگام ظهور، در کنار منجی آخرالزمان خواهند بود.
روایت حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) از نحوۀ جمع شدن یاران حضرت
حاکم نیشابوری، محدث مشهور اهلسنت، در کتاب خود مینویسد: «روزی در مورد مهدی موعود از امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) سؤال شد.
حضرت چند مرتبه بر پشت دست خود زدند و فرمودند: هنگامی که مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) ظهور کند یارانش همانند ابرها فرا میرسند و خداوند قلبهای آنان را به هم نزدیک میکند.
آن مردان خدا، کسی را حقیر نمیدانند و تعدادشان به عدد اصحاب بدر و هم عدد یاران طالوت نبی که از رودخانه آب ننوشیدند و گذر کردند، است.»[۲]
ویژگی های خاص یاران مهدی موعود عجلاللهفرجه
آگاهی سیاسی
یاران حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) دارای فهم سیاسی قوی و توان تحلیل مسائل و وقایع هستند برخی روایات، این ویژگی یاران امام زمان (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) را به قندیلهایی تشبیه کرده که دلهای یاران حضرت را روشن میکند .[۳]
امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) در خصوص این افراد میفرمایند: «یاوران دین خدا، کسانی هستند که شمشیرها را در راه حق آماده کردند و بصیرتی را که در کار دین داشتند، ظاهر کردند. طاعت پروردگارشان را پذیرفتند و فرمان واعظ خود را شنیدند .»[۴]
ولایتمداری
یاران حضرت ولی عصر (عجلاللهتعالیفرجهالشریف)، امام خود را به شایستگی میشناسند و به او اعتقاد دارند.
امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام۹ آنان را چنین نصیحت فرمودهاند: «به اهلبیت پیامبرتان نگاه کنید و به هرسو که میروند، دنبالهروی آنان باشید. اگر ایستادند، بایستید و اگر برخاستند، شما نیز برخیزید. از آنان پیشی نگیرید که گمراه میشوید و از آنان عقب نمانید که هلاک میشوید .»[۵]
آمادگی روحی و معنوی
حضرت امیرمؤمنان (علیهالسلام) در تبیین سیمای توحیدی و معنوی یاران حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) میفرماید:
«ویحاً للطالقانِ، فاِنَّ للّه عزّوجل بها کنوزاً لیست من ذهب ولکن بها رجالٌ مؤمنونَ عَرفوا اللّهَ حقَّ معرفتِه و هم انصار المهدی فی آخرِالزمان»[۶]
«خداوند در سرزمین طالقان گنجینههایی دارد که از طلا و نقره نیستند، بلکه مردان مؤمناند که خدا را خوب میشناسند و آنها یاران مهدی در آخرالزمان هستند.»
آمادگی در زمینۀ نظامی
امیرمؤمنان (علیهالسلام) از کارگزاران دولت حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) چنین یاد میکند:
«ثُمَّ لیشخذنَّ فیها قومٌ شخَذَ القینَ النّصلَ، تجلّی بالتنزیل ابصارهم، و یرمی بالتفسیر فی مسامعهم و یغبقون کأسَ الحکمةِ بعدالصبوحِ»[۷] «سپس گروهی برای در هم کوبیدن فتنهها آماده میگردند، و چون شمشیرها صیقل میخورند، دیدههایشان با قرآن روشنایی میگیرند و در گوش هایشان تفسیر قرآن طنین افکنده و در صبحگاهان و شامگاهان جامهای حکمت سر میکشند.»
چون سنت الهی بر آن است که کارها از راه عادی و مجرای معمولی و طبیعی انجام گیرند، بدینروی در روایات، بر قدرت شمشیر حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) اصرار شده و در رهاورد بزرگان اهل معرفت نیز از شمشیر حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) زیاد سخن به میان آمده است.[۸]
این مسئله حکایت از آن دارد که اجرای عدالت و اصلاح جامعه بشری در زمان ظهور حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف)، نیازمند قدرت و توان برتر و بالاتری است و حضرت با یاران پرصلابت و پرتلاش وارد صحنۀ اصلاح و هدایت بشر میشود.
در روایتی از حضرت امیرمؤمنان (علیهالسلام) رسیده که یاران حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) همۀ جوان و پرطراوت هستند:
«اصحابُ المهدی شبابٌ ولا کهلَ فیهم»[۸]
یاران مهدی همه جوان هستند و پیرمردی در میان آنان نیست.
در روایتی دیگر آمده است: «یک رزمنده از یاران حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) برابر با چهل نفر قدرت دارد و قلب هرکدام از آنها از کوه آهن سختتر است و هرگاه در برابر کوه آهن قرار گیرند آن را متلاشی میکنند.»[۱۰]
در یک جمله میتوان گفت: «یاران حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) کسانیاند که خود صالح هستند و به اصلاح دیگران قیام میکنند و از این راه، جامعۀ صالح جهانی پدید آمده و وعدۀ الهی، که حکومت و وراثت زمین را از آن صالحان دانسته است، به تحقق خواهد پیوست.» [۱۱]
منابع
[۱]. قاضی نورالله تستری، احقاق الحق، ناشر: مکتبه آیتالله مرعشی، قم- ۱۴۰۹ ه، ج ۲۹، ص ۵۶۴؛ «قال: کنّا عند علیّ … لم یسبقهم الأولون و لا یدرکهم الآخرون»
[۲]. حاکم نیشابوری، المستدرک، ناشر: دار الکتب العلمیه- بیروت، سال چاپ ۱۴۱۱ ه، ج ۴، ص ۵۹۶؛ «کنّا عند علیّ رضی اللّه عنه، … جاوزوا معه النهر.»
[۳]. مجلسی، بحار الانوار، دار إحیاء التراث العربی - بیروت، چاپ: دوم، ۱۴۰۳ ه، ج ۵۲، ص ۳۰۸؛ «کَأَنَ قُلُوبَهُمُ الْقَنَادِیل»
[۴]. مجلسی، بحار الانوار، ج ۲۹، ص ۶۱۶؛ «حَمَلُوا بَصَائِرَهُمْ … بِأَمْرِ وَاعِظِهِم»
[۵]. صبحی صالح، نهج البلاغه، ناشر: قم، مرکز البحوث الاسلامیه- ۱۳۷۴ ش، خ ۹۷، ج ۱، ص ۱۴۳؛ «انْظُرُوا أَهْلَ بَیْتِ نَبِیِّکُمْ … لاَ تَتَأَخَّرُوا عَنْهُمْ فَتَهْلِکُوا.»
[۶] نهج البلاغه، خطبه ۱۵۰.
[۷] محمد بن یوسف شافعی، البیان فی اخبار صاحبالزمان، باب ۵، ص ۱۵ (این کتاب ضمن جلد ۲ الزام الناصب، تألیف شیخ علی یزدی حائری چاپ شده است.)
[۸] محمدبن علی محی الدین بن عربی، فتوحات مکیّه، بیروت، دارصادر، ج ۳، باب ۳۶۶، ص ۳۳۶.
[۹] منتخب الاثر، فصل ۸، باب ۱، ص ۶۱۲.
[۱۰] همان، باب ۲، ص ۶۱۳.
[۱۱] انبیا: ۱۰۵.
