آیۀ ۲۰۷ سورۀ بقره اشاره به فداکاری امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است که برای حفظ جان پیامبر اسلام در بستر او خوابید. این آیه کسانی را ستوده است که حاضرند جان خود را در ازای بهدستآوردن رضایت خداوند فدا کنند.
آیۀ ۲۰۷ سورۀ بقره
«وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْري نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ وَ أللهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ»
در فرازی از زیارت غدیریه آمده است:
تو نیز زمانی که پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در بسترش خواباندت و به تو فرمان داد در خوابگاهش بیارامی و او را با جانت از شر دشمنان حفظ کنی، فرمانبردارانه به پذیرش دعوتش شتافتی و خود را برای کشته شدن آماده کردی؛ در نتیجه خدا از فرمانبرداریات قدردانی کرد و از کار زیبایت به گفتارش جلّ ذکره در قرآن پرده برداشت، آنجا که فرمود: «و از مردم کسی (چون علی بن ابیطالب (علیه السلام)) است که جانش را برای بهدستآوردن خشنودی خدا میفروشد»(بقره/ ۲۰۷)
آیۀ ۲۰۷ سورۀ بقره، ازجمله آیات علوی قرآن کریم است که بر فضیلتی بزرگ از فضایل امیرالمؤمنین (علیهالسلام) دلالت دارد، آیه معروف به شراء (فروش) است؛ زیرا در آن، از معاملۀ جان در برابر کسب خشنودی خدا سخن گفته شده است.
امام هادی (علیه السلام) با اشاره به فداکاری امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در آیۀ لیلة المبیت، در روز غدیر اینگونه فرمود:
«سلام بر تو ای امیرمؤمنین! و ای سرور اوصیا... آنگاه که پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) تو را امر فرمود که شب در بسترش دراز بکشی و جانت را برای محافظت از ایشان سپر گردانی، تو خواستهی ایشان را به سرعت اجابت نمودی و خودت را برای کشتهشدن آماده کردی. پس خداوند متعال، با بیان این آیه؛ وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ فرمانبری تو را قدر نهاد و زیبایی کارت را واضح و آشکار نمود.»(۱)
امام سجاد (علیهالسلام) با اشاره به این آیه، واقعۀ شب لیلة المبیت را یادآور شده و فرمودند:
«این آیه در شأن امیرالمؤمنین (علیهالسلام) هنگامیکه در بستر رسولخدا (صلیاللهعلیهوآله) خوابید، نازل شده است.»(۲)
امام باقر (علیهالسلام) نیز با اشاره به فداکاری و جانفشانی مولای متقیان فرمودند:
«این آیه در شأن علی بن ابیطالب (علیهالسلام) نازل شد؛ زمانیکه جانش را در راه خدا و رسولش فدا کرد؛ همان شبی که کافران قریش به دنبال رسولخدا (صلیاللهعلیهوآله) بودند و او در بستر حضرت [برای حفظ جان ایشان] به پهلو دراز کشید.»(۳)
ابنعباس واقعۀ شب لیلة المبیت را یادآور شده و شأن نزول این آیه را بیان کرده است:
«علی بن ابیطالب (علیهالسلام) در شبی که رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) از دست مشرکان گریخت، در بستر ایشان خوابید تا قریش گمراه شوند و آیۀ: وَ مِنَ النَّاسِ مَن یشْرِی نَفْسَه ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّه در شأن علی بن ابیطالب (علیهالسلام) نازل شده است.»(۴)
منابع
۱.تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸ بحار الانوار، ج۹۷، ص۳۶۷
۲.تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸ بحار الانوار، ج۱۹، ص۵۴/ الأمالی للطوسی، ص۴۴۶/ نورالثقلین/ البرهان/ بحار الانوار، ج۳۶، ص۴۲
۳.تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۰۸ بحار الانوار، ج۱۹، ص۷۸/ العیاشی، ج۱، ص۱
۴.تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۲، ص۱۱۰ الامالی للطوسی، ص۲۵۲
