امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) مصداق عبارت «اُذُن واعية» در سورۀ حاقه

امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) مصداق عبارت «اُذُن واعية» در سورۀ حاقه

فرصتی برای شناخت امیرمؤمنان (علیه‌السلام) در آیینه کلام خداوند؛ «آیات علوی» نگاهی است به شأن و منزلت حضرت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در قرآن کریم.

امروز در بخش «آیات علوی» و در ویدئویی که مشاهده می‌نمایید، از یکی دیگر از آثار قرآنی «نمایشگاه تصویری کتابت آیات علوی» که توسط یکی از اساتید هنر اصیل خوش‌نویسی و در وصف مقام والای امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) کتابت شده، رونمایی شده است.

طبق روایات و احادیث نقل شده از سيوطى در «الدّرالمنثور» و جمعى ديگر از مفسران مانند فخر رازى، آلوسى، برسوئى و قرطبى در آیۀ «و گوش‌های شنوا آن را دریابد» از سورۀ حاقه، منظور از گوش شنوا؛ «گوش امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام)» است.

 

آیۀ مورد بحث امروز، آیۀ۱۲ از سورۀ حاقه می‌باشد:

آیه 12- سوره حاقه

خداوند در آیۀ ۱۲ از سورۀ حاقه می‌فرماید:

«لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ؛ تا آن را وسيلۀ تذكرى براى شما قرار دهيم و گوش‌هاى شنوا آن را دريابد (و درک كند).»

 

پیامبر رحمت (صلی‌الله‌علیه‌وآله)

- امام باقر (علیه‌السلام) نقل می‌کند: «رسول خدا ((صلی‌الله‌علیه‌وآله)) به منزل علی بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) رفت و فرمود: ای علی! امشب، این آیه بر من نازل شد: وَ تَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ و من از خداوند خواستم که گوش تو باشد. و عرض کردم: خداوندا! این گوش را، گوش علی (علیه‌السلام) قرار ده، و خدای عزوجل این کار را تحقق بخشید.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶،ص۵۲۲ / بحار الانوار، ج۳۵، ص۳۲۹

 

- ثعلبی در تفسیرش گوید: «چون این آیه نازل شد: وَ تَعِیَها أُذُنٌ واعِیَةٌ، چون رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به علی بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) فرمود: یا علی! از خدا خواستم این گوش را گوش تو قرار دهد.»

امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) گوید: «از آن پس هرگز چیزی را فراموش نکرده‌ام.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶،ص۵۲۲ / بحار الانوار، ج۳۵، ص۳۲۸

 

- رسول خاتم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود:

«هنگامی‌که این آیه: وَ تَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ، نازل شد. گفتم: «خداوندا! این گوش را، گوش علی قرار بده. از آن پس، امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) هرچه را می‌شنید، حفظ می‌کرد.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۲ / بحار الانوار، ج۳۵، ص۳۲۷

 

- ابن‌عباس (رحمة‌الله‌علیه) گوید:

«پیامبر خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به علی ‌بن ‌ابی‌طالب (علیه‌السلام) فرمود: یا علی! خداوند به من امر کرده که به تو نزدیک شوم و از تو دور نباشم و تو و کسانی را که تو را دوست دارند دوست داشته باشم و به تو یاد بدهم و تو گوش فرا دهی و شایسته است بر خدا که تو گوش فرا دهی، پس خداوند این آیه  را نازل کرد: وَ تَعِیَها أُذُنٌ واعِیَةٌ.»

پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: «یا علی (علیه‌السلام) از پروردگارم خواستم که گوش تو را چنین کند.»

امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) می‌گفت: «از وقتی که این آیه نازل شد، گوش من چیزی را از خیر و علم و قرآن نشنیده مگر اینکه آن را فهمیده و حفظ کرده‌ام.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۲ / شواهدالتنزیل، ج۲، ص۳۷۷

 

امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)

- امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) می‌فرماید: «رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: همانا خداوند به من دستور داده که به تو نزدیک باشم و از تو دور نشوم و تو را یاد بدهم تا بشنوی و این آیه بر من نازل شد: وَ تَعِیَها أُذُنٌ واعِیَةٌ. تو یا علی (علیه‌السلام) همان گوش شنوای علم من هستی و من شهر هستم و تو دروازه‌ای و نمی‌توان به شهر وارد شد مگر از دروازۀ آن.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۲ / شواهدالتنزیل، ج۲، ص۳۶۳

آیه 12- سوره حاقه

- حضرت علی ‌بن ‌ابی‌طالب (علیه‌السلام) فرمودند: «من همان گوش شنوا هستم، خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: وَ تَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۲ / بحار الانوار، ج۳۵، ص۴۵/ بحار الانوار، ج۳۳، ص۲۸۲

 

- حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) فرمودند: «به خدا سوگند من کسی هستم که خداوند در مورد من نازل فرمود: وَ تَعِیَها أُذُنٌ واعِیَةٌ؛ چون ما نزد رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) بودیم که وحی را به ما خبر می‌داد و من آن را حفظ می‌کردم و از دست آن‌ها می‌رفت.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۴ / بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۳۷/ العیاشی، ج۱، ص۱۴؛ «أنا و من یعیه» بدل «یفوتهم»/ بصایرالدرجات، ص۱۳۵

 

امام باقر (علیه‌السلام)

- این امام همام می فرماید: «گوش شنوا، گوش امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) است.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۴ / فرات الکوفی، ص۴۹۹/ البرهان/ بحار الانوار، ج۴۰، ص۱۸۹/ المناقب، ج۳، ص۷۸

 

امام جعفر صادق (علیه‌السلام)

- امام صادق (علیه‌السلام) می فرماید: «هنگامی‌که این آیه نازل شد: وَ تَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ، پیامبر اعظم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: «ی علی (علیه‌السلام) منظور، گوش تو است.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۲ الکافی، ج۱، ص۴۲۳/ بحارالانوار، ج۳۵، ص۳۲۶

 

- عبدالرحمان‌ بن ‌کثیر از امام صادق (علیه‌السلام) دربارۀ این آیه: وَ تَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ نقل کرده است: «گوش امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آنچه که از جانب خداوند است را درک می‌کرد؛ اعم از آنچه که هست و آنچه که خواهد بود.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵۲۴ بحار الانوار، ج۳۵، ص۳۲۶/ بصایرالدرجات، ص۵۱۷/ البرهان/ بحار الانوار، ج۴۶، ص۳۰۸ و دلایل الإمامهْ، ص۱۰۵؛ «بتفاوت»/ الأمان، ص۶۸

 

ابن‌عباس (رحمة‌الله‌علیه)

ایشان نقل کرده است: «منظور از مصداق کامل آیه: وَ تَعِیَها أُذُنٌ واعِیَةٌ. امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) است.»

تفسیر اهل‌بیت (علیهم‌السلام ) ج۱۶، ص۵

 

مطالب بیشتر

یک پاسخ

  1. ▪️بخوانیم در شب قدر:

    اللَّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ ، وَ قَتَلَةَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْن ، وَ قَتَلَةَ أَهْلِ بَيْتِ نَبِيِّكَ.
    اللَّهُمَّ الْعَنْ أَعْدَاءَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ قَتَلَتَهُمْ، وَ زِدْهُمْ عَذَاباً فَوْقَ الْعَذَابِ، وَ هَوَاناً فَوْقَ هَوَانٍ، وَ ذُلاً فَوْقَ ذُلٍّ، وَ خِزْياً فَوْقَ خِزْیٍ.
    اللَّهُمَّ دُعَّهُمْ إِلَى النَّارِ دَعّاً، وَ أَرْكِسْهُمْ فِی أَلِيمِ عَذَابِكَ رَكْساً، وَ احْشُرْهُمْ وَ أَتْبَاعَهُمْ إِلَى جَهَنَّمَ زُمَراً.

    🤲 اللهم عجّل لولیّک الفرج
    انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *