در میان وصایای حضرت فاطمه (سلاماللهعلیها) به امیرالمؤمنین (علیهالسلام)، سفارش به ازدواج پس از شهادت ایشان، نکتهای قابل توجه است. اهمیت این سفارش تنها به بیان اصل ازدواج محدود نمیشود؛ بلکه حضرت در کنار معرفی فرد مورد نظر خود، علت این انتخاب را نیز بیان کردهاند؛ علتی که بهروشنی با آیندۀ فرزندان ایشان ارتباط دارد.
حکمت یک انتخاب
مجلسی در بحار الانوار، مینویسد که حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) خطاب به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) سفارش کردند که پس از ایشان با اُمامه دختر خواهرشان ازدواج کنند و در توضیح این درخواست فرمودند که امامه برای فرزندانشان همچون خود ایشان خواهد بود. (1)
در نقلی دیگر در کتاب عوالم العلوم و المعارف، این وصیت با توضیحی روشنتر دربارۀ علت انتخاب اُمامه آمده است. براساس روایت امام باقر (علیهالسلام)، حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) در روزهای پایانی، از امیرالمؤمنین (علیهالسلام) میخواهند با اُمامه دختر ابوالعاص ازدواج کنند. سپس علت این درخواست را چنین بیان میکنند که او دختر خواهرشان است و با فرزندان ایشان مهربانی خواهد کرد. (2)
همچنین در نقل دیگری از کتاب سلیم بن قیس هلالی، حضرت با همین مضمون به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) سفارش میکنند که با اُمامه، دختر خواهرشان زینب، ازدواج کنند تا او برای فرزندانشان همچون ایشان باشد. (3)
این سه نقل در اصل سفارش حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) به ازدواج با اُمامه و علت این انتخاب همسو هستند. حضرت در این وصیت، همسر آیندۀ امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را مشخص کردند و علت آن را نیز بیان داشتند: «اُمامه برای فرزندانشان همچون ایشان خواهد بود و با آنان مهربانی خواهد کرد.»
بنابراین، آنچه در این وصیت بهصراحت مورد تاکید قرار گرفته، توجه به فرزندان و ضرورت مهربانی و رسیدگی به آنان پس از شهادت حضرت است؛ نکتهای که خود ایشان در بیان علت این سفارش بر آن تصریح کردهاند.
منابع
۱. «یا ابنَ عَمِّ رَسولِاللهِ أوصیکِ أوَّلاً أن تَتَزَوَّجَ بَعدی بِابنَهِ أُختی أُمامَهَ فَإنَّها تَکونُ لِوُلدی مِثلی» (بحار الانوار، جلد ۴۳، صفحۀ ۱۹۱)
۲. «و أوصته أن یتزوّج أمامه بنت أبی العاص و قالت: بنت أختی و تحنّن على ولدی» (عوالم العلوم و المعارف، جلد ۱۱، صفحۀ ۱۰۷۲)
۳. «و أنا أوصیک أن تتزوج بنت أختی زینب، تکون لولدی مثلی» (کتاب سلیم بن قیس، صفحۀ ۲۱۲)
