منابع تاریخی و حدیثی، گزارشهای متعددی از حوادثی که در روزهای پساز شهادت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) بر حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) گذشت، ثبت کردهاند. این گزارشها، از پیشگویی پیامبر خاتم دربارۀ مصائب دخترشان تا تهدید حریم خانه، ایستادگی حضرت در دفاع از امیرالمؤمنین (علیهالسلام)، آسیبهای جسمانی و موضع ایشان در برابر کسانی که موجب آزارشان شدند، ابعاد مختلفی از این دوره را بازگو میکنند. کنار هم قرار گرفتن این نقلها، تصویری از حوادثی را ارائه میدهد که در نهایت به شهادت حضرت صدیقه طاهره (سلاماللهعلیها) انجامید.
حمله به خانۀ وحی
در روایتی از امام صادق (علیهالسلام)، از آنچه در جریان معراج دربارۀ سرنوشت دختر پیامبر خاتم به ایشان خبر داده شد، سخن به میان آمده است: «غصب حق ایشان، ورود بدون اجازه به خانۀ وحی، مورد ضرب و آسیب قرار گرفتن ایشان در دوران بارداری؛ سقط فرزند و سرانجام شهادت بر اثر همان ضربات.» [۱]
بلاذری نیز در «أنساب الأشراف» نقل میکند که عمر با مشعلی در دست بهسوی خانۀ حضرت آمد و در پاسخ به پرسش حضرت دربارۀ آتش زدن خانه با اهالی آن، گفت: «آری، آن را با اهلش به آتش میکشم!» [۲]
دفاع از ولایت
این حوادث تنها به مطالبۀ حق و تهدید خانه محدود نماند. هنگامی که برای بردن امیرالمؤمنین (علیهالسلام) به خانۀ ایشان مراجعه شد، حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) در دفاع از همسرشان در برابر مهاجمان ایستادند. در گزارش طبرسی در الاحتجاج آمده است که قنفذ به دستور ابوبکر با تازیانه به بازوی حضرت ضربه زد و در پی این واقعه، حضرت محسن (علیهالسلام) سقط شد و حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) تا زمان شهادت بستری بودند. در نقلی دیگر، علامه مجلسی در «بحار الانوار» از ضربۀ قنفذ غلام عمر، به دستور او با غلاف شمشیر یاد میکند؛ ضربهای که به سقط حضرت محسن (علیهالسلام) و شهادت ایشان منجر شد. [۳] [۴]
آزردگی دخت پیامبر خاتم
مظلومیت حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) تنها به آسیبهای جسمانی محدود نماند. بنابر گزارش کتاب «دلائل الإمامه» ایشان از دیدار کسانی که آزردهشان کرده بودند خودداری میکردند. هنگامی که آن دو نفر با وساطت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) به حضور حضرت رسیدند، ایشان سخن پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) را یادآوری کردند: «فاطمه پارۀ تن من است؛ هرکس او را بیازارد، مرا آزرده است.» و سپس فرمودند: «به خدا سوگند، شما دو نفر مرا آزردهاید.» [5]
این گزارشها نشان میدهد که روزهای پساز شهادت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) برای حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) با رنجها و مصائب متعددی همراه بود. محرومیت از حق، تعرض به حریم خانه و آسیبهایی که در مسیر دفاع از امیرالمؤمنین (علیهالسلام) بر ایشان وارد شد، در کنار بیماری و شهادت حضرت، ابعاد گوناگون مظلومیت ایشان را در روزهای پساز شهادت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) آشکار میسازد.
منابع
[1] «و أمّا اِبنَتُکَ فَتُظلَمُ و تُحرَمُ و یُؤخَذُ حَقَّها» (تأویل الآیات الظاهره، جلد۱، صفحۀ۸۳۷)
[2] «فَجاءَ عُمَرُ و مَعَهُ فَتیلَهٌ فَتَلقَتهُ فاطِمَه عَلى البابِ» (أنساب الأشراف، جلد۱، صفحۀ۵۸۶)
[3] «فَأرسَلَ أبوبَکرٍ إلَى قُنفُذٍ اِضرِبها فَألجَأها إلَى عِضادَهِ» (الاحتجاج، جلد۱، صفحۀ۸۰)
[4] «و کانَ سَبَبُ وَفاتِها أنَّ قُنفُذاً مَولَى عُمَرَ لَکَزَها» (بحار الانوار، جلد۴۳، صفحۀ۱۷۰)
[5] «قالَت (سَلامُاللهِعَلیها): فَواللهِ لَقَد آذَیتُمانی» (دلائل الإمامه، صفحۀ۱۳۵)
