امیرالمؤمنین (علیهالسلام) بهعنوان فردی که در زندگی خود مصداق کامل تسلیم در برابر خداوند و جهاد خالصانه بود، نمودی از عمل به محتوای آیات ۱۱۱ و ۱۱۲ سورۀ توبه بود.
آیۀ ۱۱۱ سورۀ توبه
«إِنَّ اللهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقاتِلُونَ في سَبيلِ اللهِ فَيَقْتُلُونَ وَ يُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجيلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ مِنَ اللهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذي بايَعْتُمْ بِهِ وَ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ»
آیۀ ۱۱۲ سورۀ توبه
«التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنينَ»
به روایت امام هادی (علیهالسلام) در زیارت غدیریه، این آیات یادآور جایگاه والای امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.
در فرازی از زیارت غدیریه با اشاره به آیۀ ۱۱۱ سورۀ توبه آمده است:
«گواهی میدهم که تو و عمو و برادرت کسانی هستید که با خدا با جانهایتان معامله کردید، پس خدا این آیه را در حق شما نازل کرد:
مسلّماً خداوند از مؤمنان جانها و اموالشان را به بهای اینکه بهشت برای آنان باشد خریده، (مؤمنانی که) همواره در راه خدا نبرد میکنند، (دشمن را) میکشند و (خود) کشته میشوند، خداوند برعهدۀ خود در تورات و انجیل و قرآن به آنان وعدۀ بهشت داده؛ وعدهای ثابت و درست، چه کسی به عهدش از خدا وفادارتر است؟ پس (ای مؤمنان) به این دادوستدی که با خداوند داشتهاید خوشحال باشید، این است کامیابی بزرگ.»
در فرازی از زیارت غدیریه با اشاره به آیۀ ۱۱۲ سورۀ توبه آمده است:
«گواهی میدهم که تو و عمو و برادرت کسانی هستید که با خدا با جانهایتان معامله کردید، پس خدا این آیه را در حق شما نازل کرد:
مؤمنان همان توبهکنندگان، عبادتکنندگان، ستایشگران، روزهداران، رکوعکنندگان، سجدهکنندگان، آمرانِ به معروف، ناهیانِ از منکر و پاسدارانِ حدودِ خداوند و مؤمنان را (به مغفرت و رحمت و بهشت و رضوان) مژده ده.»
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) نمونهای از مؤمنان توصیف شده در آیات ۱۱۱ و ۱۱۲ سورۀ توبه، که از آیات علوی در قرآن کریم محسوب میشود.
در برخی از روایات ذکر شده است که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) شب لیلةالمبیت، زمانیکه در بستر پیامبر خاتم خوابید تا جان رسول خدا حفظ شود، تجلی کامل این نوع معامله الهی بود؛ چراکه او جان خود را بدون هیچ شائبهای تقدیم کرد.
امام حسن عسکری (علیهالسلام) در روایتی به آیات ۱۱۱ و ۱۱۲ سورۀ توبه اشاره کردند و به نقل از پدر بزرگوارش، امام هادی (علیهالسلام) روایت کرده است که آن حضرت در روز عید به زیارت مزار امیرالمؤمنین (علیهالسلام) رفت و فرمود:
«گواهی میدهم که تو امیرمؤمنان (علیهالسلام) هستی؛ همان حقّی که قرآن به ولایتت سخن گشود و رسول خدا بر آن برای تو از امّت عهد گرفت. و گواهی میدهم که تو عمویت و برادرت کسانی هستید که با جان خویش با خدا معامله کردید و خداوند دربارۀ شما نازل فرمود؛ إِنَّ اللهَ اشْتَری مِنَ الْمؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِیلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفی بِعَهْدِهِ مِنَ اللهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بایَعْتُمْ بِهِ وَ ذلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ* التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاکِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ المُنْکَرِ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللهِ وَ بَشِّرِ المُؤْمِنِینَ.»
منبع
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۶، ص۳۴۶ بحار الانوار، ج۹۷، ص۳۵۹
