زیارت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) نهتنها در این دنیا باعث رشد و تعالی معنوی میشود، بلکه در روز قیامت نیز آثار بسیار فراوانی به همراه خواهد داشت.
الف: زیارت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) و رهایى انسان
به تصریح برخى از روایات، پاداش زیارت آن بزرگوار این است که پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) آن شخص را در روز قیامت زیارت مىکند و او را از کیفر گناهان رهایى مىبخشد، که در اینجا نمونههایى از این روایات را بیان مىکنیم:
۱. امام صادق (علیهالسلام) فرمود:
«امام حسن به رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) عرض کرد: اى پدر! پاداش کسى که شما را زیارت کند چیست؟
فرمود: پسرم کسى که مرا یا پدرت را در زمان حیات یا مرگ زیارت کند، حق الهى بر گردن من است که آن شخص را در روز قیامت دیدار کنم و از گناهان و عواقب آنها رهایش سازم.»
۲. پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) فرمود:
«من ضمانت مىکنم که زائر امیرالمؤمنین را از سختىها و نگرانىهاى قیامت رهایى بخشم و او را در مقام و مرتبۀ خودم قرار دهم و همراه خود سازم.»
ب: پاداش قدمهاى زائر
در دستهاى از روایات آمده است که علاوه بر ثواب زیارت، براى هر قدمى که زائر برمىدارد، خداوند پاداشهاى گوناگونى عطا مىکند:
۱. صفوان جمّال مىگوید:
«با امام صادق (علیهالسلام) به کوفه رسیدیم؛ امام فرمود: اینجا حرم جدم امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.
سپس به سوى آن حرکت کرد و به من فرمود: قدمهایت را کوتاه بردار و سرت را پایین بینداز؛ زیرا براى هر قدمى، براى تو صدهزار حسنه نوشته مىشود و صدهزار کار بد از تو پاک مىگردد و صدهزار درجه بالا برده مىشود و صدهزار خواستهات برآورده مىشود و پاداش هر صدیق و شهید براى تو ثبت مىگردد.»
۲. در حدیث دیگرى، امام صادق (علیهالسلام) مىفرماید:
« کسى که امیرمؤمنان (علیهالسلام) را با پاى پیاده زیارت کند، خداوند براى هر قدمى یک حج و یک عمره بنویسد؛ پس اگر با پاى پیاده هم بازگردد، براى هر قدمى دو حج و دو عمره خواهد نوشت.
سپس به راوى فرمود: این حدیث را با آب طلا بنویس.»
۳. در روایت دیگرى از امام ششم آمده است که فرمود:
«هر کس جدم را درحالىکه عارف به حق اوست زیارت کند، خداوند براى هر قدمش یک حج مقبول و یک عمرۀ نیکو مىنویسد، و به خدا قسم قدمى که در زیارت حضرت امیر (علیهالسلام) غبارآلود شود، سواره باشد یا پیاده، آتش جهنم را نصیب آن قدم نمىکند.»
ج: پاداش حج و عمره
دستهاى از روایات، ثواب زیارت حضرت را چندین حج و عمره برشمردهاند؛ حدیث ذیل یک نمونه است:
پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) فرمود:
«کسى که قبرهاى شما را زیارت کند، ثوابش برابر با هفتاد حج مستحب خواهد بود و او از گناهانش خارج مىشود و وقتى که از زیارت شما بازگشت، همانند کسى مىشود که تازه از مادر متولد شده؛ پس بشارت بر تو باد و به دوستان و اولیاى خود هم بشارت بده به نعمتها و چشمروشنىهایى که هیچ چشمى ندیده و گوشى نشنیده و به قلب کسى هم خطور نکرده است.»
سپس پیامبر عظیم الشأن (صلیاللهعلیهوآله) خبر از آینده داد و فرمود:
«ولى افراد پستى از مردم به زائران قبرهاى شما طعنه و تهمت مىزنند، همانگونه که زن بدکار، به کار بدش طعنه زده مىشود. اینها بدترین امت من هستند. شفاعت من به آنان نمىرسد و وارد حوض من هم نخواهند شد.»
د: پاداش شهدا
در دستهاى از روایات، پاداش زیارت آن بزرگوار، معادل پاداش هزاران شهید به شمار آمده است:
امام صادق (علیهالسلام) فرمود:
«کسى که امیرمؤمنان (علیهالسلام) را با شناخت حق او و بدون گردنکشى و تکبر زیارت کند، خداوند پاداش صدهزار شهید براى او مىنویسد و گناهان گذشته و آیندۀ او را مىبخشد، و او را از افرادى که در امان هستند مبعوث مىکند، و حساب را بر او سبک مىگرداند، و فرشتگان الهى از او استقبال مىکنند، و هنگامى که به منزلش بازگشت، او را بدرقه مىنمایند؛ پس اگر مریض شود، از او عیادت مىکنند، و اگر از دنیا رفت، تا قبر با استغفار با او همراهى مىکنند.»
ه: باز شدن درب آسمانها
در تعدادى از روایات آمده که زیارت حضرت امیر (علیهالسلام) در آسمانها را به سوى انسان باز کرده و حاجتهاى او را برآورده مىسازد و همّ و غم او برطرف مىگردد:
۱. امام صادق (علیهالسلام) فرمود:
«خداوند ولایت ما را به اهل شهرها عرضه کرد؛ جز اهل کوفه آن را نپذیرفتند، و در کنار کوفه قبرى وجود دارد که هیچ غمگینى آنجا نمىآید و آنجا چهار رکعت نماز مىخواند، مگر آنکه خداوند او را با برآوردن حاجتش خندان خواهد کرد.»
۲. امام صادق (علیهالسلام) فرمود:
«درهاى آسمان هنگام ورود زائر امیرالمؤمنین (علیهالسلام) باز مىشود.»
۳. در حدیثى دیگر آمده که مفضل بن عمر مىگوید:
«خدمت امام صادق (علیهالسلام) رسیدم و عرض کردم: من امیرمؤمنان (علیهالسلام) را دوست دارم و دوست دارم او را زیارت کنم؛
امام فرمود: آیا فضیلت زیارت او را مىدانى؟
عرض کردم: نه اى فرزند رسول خدا؛ پس مرا با آن آشنا فرما.
امام فرمود: هنگامى که قصد زیارت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را کردى، بدان که تو زائر استخوانهاى حضرت آدم و بدن نوح پیامبر و جسم على بن ابیطالب (علیهالسلام) هستى.»
سپس سخنانى بین من و حضرت در مورد حضرت آدم رد و بدل شد و حضرت فرمود: «درهاى آسمان براى زائر امیرالمؤمنین (علیهالسلام) هنگام دعایش باز مىشود؛ پس مواظب باش از خیر محروم نشوى.»
و: بهشت
در روایات بسیارى نیز آمده است کسى که آن حضرت را زیارت کند، بهشت پاداش او خواهد بود:
۱. امام صادق (علیهالسلام) از پدران بزرگوارشان و آنان از رسول اکرم (صلیاللهعلیهوآله) نقل کردند که فرمود:
«کسى که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را بعد از رحلتش زیارت کند، بهشت براى او خواهد بود.»
۲. در حدیثى دیگر آمده که پیامبر خدا (صلیاللهعلیهوآله) به امام حسین (علیهالسلام) فرمود: «زیارت نمىکند مرا و پدرت و برادرت و تو را، مگر صدیقین از امت من.»
و روشن است که صدیقین امت پیامبر همانگونه که در قرآن آمده، در بهشت خواهند بود.
ز: کسب رحمت الهى
زیارت امیرالمؤمنان (علیهالسلام) زمینۀ بهرهمند شدن از رحمت الهى را فراهم مىآورد؛ روایاتى وارد شده است که ترک زیارت حضرت را اینگونه نکوهش کرده است:
۱. امام صادق (علیهالسلام) فرمود:
« کسى که زیارت امیرمؤمنان (علیهالسلام) را ترک کند، خداوند به او نظر نمىکند.»
۲. یونس بن ابىوهب گوید:
«وارد مدینه شدم و خدمت امام صادق (علیهالسلام) رسیدم؛ به حضرت عرض کردم: فدایت گردم! خدمت شما آمدم و امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را زیارت نکردم.
امام فرمود: بد کارى کردى! اگر تو از شیعیان ما نبودى، به تو نگاه نمىکردم. آیا زیارت نکردى کسى را که خدا با فرشتگان و پیامبران و مؤمنان زیارتش مىکنند؟
عرض کردم: فدایت گردم! من این را نمىدانستم؛
فرمود: بدان که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) نزد خدا از همۀ امامان برتر است و پاداش اعمال آنان از آن اوست و آنان به اندازۀ اعمال خودشان برتر هستند.»
روز عید غدیر
در مورد زیارت حضرت (علیهالسلام) در روز عید غدیر چنین آمده است:
«بزنطى گوید: امام رضا (علیهالسلام) به من فرمود: هر کجا بودى، روز غدیر نزد قبر امیرالمؤمنین (علیهالسلام) حاضر شو؛ زیرا خداوند تبارک و تعالى براى هر زن و مرد مؤمن و مسلم گناهان شصت سال را مىبخشد، و دو برابر آنچه در ماه مبارک رمضان و شب قدر و فطر از آتش جهنم آزاد کرده، رهایى مىبخشد، و یک درهم در آن روز، در آنجا برابر است با هزار درهمى که به برادران عارف آشنا بدهى؛ پس به برادرانت در این روز بخشش کن و هر مرد و زن مؤمن را خوشحال گردان.»
ثواب زیارت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در برخی روزهای شریف
بیان علامه مجلسی:
مرحوم علامه مجلسى (رحمهالله) در کتاب گرانقدر «بحار الانوار» آورده است:
انجام کارهاى خوب در زمانها و روزهاى شریف، موجب ثواب بسیار است؛ پس زیارت آن حضرت در سایر روزهاى شریف، برتر است؛ خصوصاً روزهایى که به آن حضرت اختصاص دارد یا این که در آن روزها کرامت و فضیلت و منقبتى از آن حضرت آشکار شده است؛ مانند: روز ولادت آن بزرگوار که بنا بر مشهور، روز سیزدهم رجب است و روز وفات و لیله المبیت، روز فتح بدر (۱۷ رمضان) و روز مواسات او در جنگ احد (هفتم شوال) و روز فتح خیبر (۲۷ رجب) و روز بالا رفتن بر دوش پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) براى شکستن بتها (بیستم ماه مبارک رمضان) و روز فتح بصره (نیمۀ ماه جمادىالاول) و روز ردّ الشمس (۱۷ شوال) و روز نصب آن حضرت براى خواندن آیههاى برائت (اول ذىالحجه) و روز بستن درها و بازگذاشتن در خانۀ آن حضرت که روز عرفه است و روز صدقه دادن انگشتر (۲۴ ذىالحجه) که روز مباهله هم هست، و روز نازل شدن سورۀ «هل أتى» در شأن او (۲۵ ذىالحجه)، و روز خلافت آن حضرت که روز وفات پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) است و روز بیعت با آن حضرت پس از قتل عثمان (۲۸ یا ۲۵ ذىالحجه) و روز نوروز که روایت شده است در این روز براى خلافت با آن حضرت بیعت شد، و غیر آن روزهایى که شمردن آنها ممکن نیست؛
زیرا روزى نیست مگر اینکه فضیلت و عظمت و کرامتى براى آن حضرت ظاهر گشت
منابع
[۱] جعفر بن محمد بن قولویه، کامل الزیارات، ص ۳۹، ح ۳.
[۲]محمد بن یعقوب کلینى، اصول کافى، ج ۴، ص ۵۷۹، ح ۲.
[۳] موسوعه زیارات المعصومین (علیهمالسلام) ، به همت مؤسسۀ امام هادى (علیهالسلام) ج ۲،ص ۱۶.
[۴] محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۶۰، ح ۹.
[۵] همان، ح ۱۰.
[۶] موسوعه زیارات المعصومین (علیهالسلام) ، ج ۲، ص ۴۲، ذیل ح ۵۱۲.
[۷] ناصر مکارم شیرازى، مفاتیح نوین، ص ۲۰۷
[۸] موسوعه زیارات المعصومین (علیهالسلام) ۹، ج ۲، ص ۴۵.
[۹] بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۲۵۷، ح ۱.
[۱۰] بحار الانوار، همان، ص ۲۵۹، ح ۷.
[۱۱] همان، ص ۲۶۲، ح ۱۶.
[۱۲] موسوعه زیارات المعصومین (علیهمالسلام) ، ج ۲، ص ۳۹، ح ۵۰۷.
[۱۳] کامل الزیارات، ص ۷۰، ح ۴.
[۱۴]موسوعه زیارات المعصومین (علیهمالسلام) ، ج ۲، ص ۵۲، ح ۵۲۶.
[۱۵]اصول کافى، ج ۴، ص ۶۷۹، ح ۳.
[۱۶] بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۳۵۸، ح ۲.
بحار الانوار، ج ۱۰۰.ص383
