در این بخش از مستند مصاحبۀ «به وقت نجف» پای صحبتهای «حاج یدالله بهتاش» پیرغلام اهلبیت (علیهمالسلام) مینشینیم که در رابطه با حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و عید غدیر به نکاتی ارزنده اشاره کردند و به ذکر پیشنهاداتی ناب برای معرفی هر چه بیشتر واقعۀ غدیر در میان مردم پرداختند.
حاج یدالله بهتاش متولد ۱۳۲۹ (حدوداً ۷۴ ساله) و اصالتاً اهل روستایی در سبزوار هستند. ایشان از کودکی در خانوادهای که پدر و عموهایشان ذاکر اهلبیت (علیهمالسلام) بودند، در این مسیر قرار گرفته و ابتدا کار را با تعزیهخوانی شروع کردهاند. پس از نقل مکان به تهران و ازدواج با خانوادهای روحانی، مقدمات زبان عربی را نیز فرا گرفتهاند.
سبک و هدف در مداحی و سخنرانی
حاج یدالله بهتاش با اشاره به لزوم تأثیرگذاری مداحیها و سخنرانیها افزودند؛ «سعی میشده که شعرخوانیها و صحبتها با سخنان و احادیث اهلبیت (علیهمالسلام) آمیخته شود.» ایشان با سابقۀ شش سال خواندن در محضرآقا (قبل از سخنران) اضافه کردند که در آنجا نیز همیشه حدیثی در شأن مناسبت میخواندهاند، که مورد تشویق قرار میگرفته است. ایشان اکنون معمولاً به عنوان سخنران دعوت میشوند.
اهمیت و جایگاه مغفول غدیر
حاجآقا بهتاش به صراحت بیان میکنند: «ما برای غدیر کم گذاشتیم و باید بیش از پیش برای آن کار کرد. هیئتیها، مداحان و هر کسی که میتواند باید بیشتر تلاش کند.»
این پیرغلام اهل بیت با ذکر گلایهای دربارۀ برگزاری اعیاد ماه ذیالحجه اضافه کردند: «گاهی پیشواز محرم خیلی زود میروند و این مراسمهای عزاداری زودتر از موعد، (در ذیحجه) غدیر را تحتالشعاع قرار میدهد».
ایشان با مقایسهای بین کار برای غدیر و محرم افزودند: «برای محرم و معرفی امام حسین (علیهالسلام) خوب پای کار آمدیم. نتوانستند نام امام حسین (علیهالسلام) و عزاداریها را از بین ببرند و آثار آن اکنون در دنیا دیده میشود، حتی در میان غیرمسلمانان، مانند پیادهروی اربعین که جهانی شده است.»
حاج یدالله بهتاش با توجه به شناخت جهانی امام حسین (علیهالسلام) که حاصل این تلاشهاست، تفسیری از روضهای که قبلاً میخواندند ارائه می دهند: «شاید امام زمان (عجلاللهفرجه) وقتی ظهور میکنند و به کعبه تکیه میدهند، خود را با نام جدشان امام حسین (علیهالسلام) معرفی کنند («إن جدّي الحسين قتلوه عطشان» جدم حسین را تشنه کشتند) چرا که شاید در آن زمان امام حسین (علیهالسلام) بیشتر از خود امام زمان (عجلاللهفرجه) در دنیا شناخته شده باشند.»
لزوم ایجاد دهۀ غدیر
ایشان تأکید میکنند که هم حکومت (که ادعای شیعه بودن دارد) و هم هیئات مذهبی، باید همانند دو ماه محرم و صفر، لااقل یک ماه (از دهم ذیحجه) را برای غدیر کار کنند و دهۀ غدیر داشته باشند، نه صرفاً یک شب غدیر.
راهکارهای عملی برای ترویج غدیر
این دلدادۀ اهلبیت (علیهمالسلام) در رابطه با ترویج غدیر پیشنهاداتی را عنوان کردند: «در خانوادهها مثلاً هدیۀ عید، لباس نو یا کادو برای بچهها را به غدیر وصل کنیم. مدارس نیز میتوانند هدایایی به مناسبت غدیر بدهند. هدف این است که برای مردم، به خصوص بچهها، سؤال پیش بیاید که این غدیر چیست که اینقدر مهم است و برایش هدیه میدهند؟»
ایشان با بیان اینکه استفاده از ابزارهای هنری مانند فیلم و نمایشنامه بسیار مهم است و میتواند تأثیرگذار باشد، به نقدی مهم پرداختند: « بیشتر روی مصیبتها کار میشود تا شادیها. به عنوان مثال، بچهها فوری با شنیدن «حیدر» یاد «از پهلویش خون می چکید» [اشاره به ضربت خوردن حضرت امیرالمومنین (علیهالسلام)] میافتند، اما چقدر از غدیر امیرالمؤمنین (علیهالسلام) اطلاع دارند؟»
حاج یدالله بهتاش پیشنهاد و دعوت میکنند که به جای تمرکز صرف بر مصیبت، غدیر را صحنهسازی و فیلمسازی کنیم. ایشان تأکید دارند که: «جا انداختن غدیر مسئولیت یک نفر نیست. مداح، روحانی، هنرمند و حتی پدر و مادر در خانه، همه به سهم خود باید تلاش کنند و مناسبتها را به غدیر ربط دهند تا بیش از پیش تبلیغ شود.
حقیقت تشیع فراتر از گفتار، تأکید بر کردار و تقوا
حاج آقا بهتاش به شدت تأکید دارند که شیعه بودن صرفاً «عرض ارادت به اهل بیت» یا «ذکر اهل بیت گرفتن» یا «علی گفتن» نیست.
ایشان به نقل از امام باقر (علیهالسلام) حدیثی را ذکر کردند: «ما شيعتنا إلّا من اتقى الله وأطاعه» (شیعۀ ما نیست مگر کسی که تقوا داشته باشد و اطاعت امر خدا بکند.) و در ادامه افزودند: «باید با سیره (رفتار و کردار) حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) آشنا شویم و آن را الگوی زندگی قرار دهیم. پیامهای اهلبیت (علیهمالسلام) را بشنویم، به آنها عمل کنیم و به دیگران منتقل کنیم. تا دستورات ایشان در زندگی پیاده نشود، با شعار دادن و جشن گرفتن تنها، درست نمیشود؛ عمل لازم است.»
ایشان اشعاری نیز در مدح فضائل حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و پیوند ناگسستنی با ایشان و پیوند قرآن و عترت خواندند و اشاره میکنند که هفتاد سال عبادت بدون ولایت ارزشی ندارد.
یادآوری مهم برای والدین؛ تمسک جستن به قرآن و عترت
این پیرغلام مخلص اهلبیت (علیهمالسلام) به پدر و مادرانی که نگران گمراهی و آیندۀ فرزندانشان هستند، یادآوری مهمی میکنند و خطاب به آنان تصریح کردند: «دست فرزندان را در دست قرآن و اهلبیت (علیهمالسلام) بگذارید. به فرمودۀ پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) اگر میخواهید گمراه نشوید و در راه، ثابتقدم بمانید، به دو چیز چنگ بزنید: یکی قرآن و یکی عترت (اهلبیت). پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) فرمودند: «مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا أبَداً» (اگر به این دو تمسک جویید، هرگز گمراه نمیشوید).»
ایشان در صحبتهای پایانی شاهد مثال میآورند: «بچههای هیئتی، مسجدی، و آنهایی که پای رحل قرآن مینشینند، در همین دورۀ زمانی درست حرکت میکنند. بچههایی که دچار انحراف میشوند، اغلب کسانی هستند که پایشان از مجالس اهلبیت بریده شده است. پدر و مادرها دست بچههاشان را در دست قرآن و اهلبیت (علیهمالسلام) بگذارند تا عاقبتبهخیر شوند.»
مستند مصاحبه «به وقت نجف» به صورت اختصاصی و برای اولین بار توسط رسانۀ فارسیزبان آستان مقدس علوی تولید و منتشر شده است.