با جستوجو در آثار مستشرقان غربی در مورد وقایع صدر اسلام و مسئلۀ جانشیی پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در غدیر خم با مطالب جالب و گاه تأملبرانگیزی مواجه میشویم که چگونه ذهن و روح دور از فضای اسلام این نویسندگان غربی موضوع تعیین جانشینی امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) را برای ادارۀ جامعۀ اسلامی بعد از پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) می پذیرد و آن را مسئلهای کاملا عقلانی دانسته و حتی فراتر از این مسئله، شخص امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) را بهترین گزینۀ جانشینی میدانند.
«وی کنستان ویرژیل گیئورگیو» و غدیر
این نویسندۀ اهل کشور رومانی در کتاب «محمد و قرآن» چنین نوشته است: «پیامبر اسلام قویتر از آن بود که در مورد مسئلۀ تعیین جانشین که برای دنیای اسلام اهمیت داشته دچار تردید شود و نتواند نظر خود را بگوید.»
جملات عارفانۀ «گوستاو لوبون» خطاب به امیرالمؤمنین (علیهالسلام)
«گوستاو لوبون» فیلسوف و شرقشناس بلندپایۀ فرانسوی در کتاب «تاریخ تمدن اسلام و عرب» مینویسد: «ای تاریخ! چه میشد یک بار دیگر علی را به دنیا میآوردی، تا همچون عصر صدر اسلام، بر بالای منبر مسجد کوفه قرار بگیرد و ما دانشپژوهان شرق و غرب در پای منبرش از دریای جوشان علم و دانش بیپایانش، بلاواسطه بهرهها برگیریم و هم مُستفیض شویم و هم مَستِ فیض! و علی مغز تشنۀ ما را سیراب سازد.»