محمد بن علی بن موسی مشهور به امام جواد (علیهالسلام) و امام محمد تقی (۱۹۵-۲۲۰ق) امام نهم شیعیان است.
امام جواد (علیهالسلام) هفده سال امامت کرد که با حکومت مأمون عباسی و معتصم عباسی همزمان بود. کنیۀ او ابوجعفر و ملقب به جواد و ابنالرضا بود. ملقب شدن او به جواد را به علت کثرت بخشش و احسان او دانستهاند.
براساس نقل بیشتر منابع، امام جواد (علیهالسلام) در آخر ذیالقعده سال ۲۲۰ق در ۲۵سالگی، به شهادت رسید.
در میان امامان شیعه، وی جوانترین امام در هنگام شهادت بوده است.
او در کنار جدش موسی بن جعفر (علیهالسلام) در مقبرۀ قریش در کاظمین به خاک سپرده شد.
امام جواد (علیهالسلام) و احتجاج به غدیر
امام جواد (علیهالسلام) برای احیای حماسۀ غدیر اهتمام جدّی داشت.
ابن ابیعمیر میگوید حضرت جواد (علیهالسلام) در تفسیر آیۀ شریفۀ «یا ایهاالذین آمنوا اوفوا بالعقود: ای اهل ایمان! به عهدهای خود وفا کنید!»
فرمود: «پیامبر گرامی (صلیاللهعلیهوآله) در ده مکان به خلافت اشاره کرده است. سپس آیۀ «یا ایهاالذین آمنوا اوفوا بالعقود» نازل شد.» در توضیح این روایت باید گفت آیۀ یاد شده در اول سورۀ مائده است.
این سوره، آخرین سورهای است که بر قلب نبی اکرم (صلیاللهعلیهوآله) نازل شد. در این سوره، «آیۀ اکمال» و «آیۀ تبلیغ» که ناظر به واقعۀ غدیر است، وجود دارد. (۱)
تاکید امام جواد (علیهالسلام) بر لزوم امامت در هر عصر
روایت دیگری نیز از امام جواد (علیهالسلام) رسیده است: «یا معشر الشیعه خاصموا بسوره «انا انزلناه» فی لیله القدر تفلحوا…
ای پیروان تشیع، با مخالفان امامت به سورۀ «انا انزلناه» استدلال کنید تا پیروز گردید.»
یعنی لزوم امامت در هر عصر و زمان را با این سوره ثابت کنید.
بپرسید از آنان که معنای این سوره چیست و نزول فرشتگان و عرضۀ مقدرات در شب قدر بر چه کسی است.
و امروز میزبان فرشتگان، جان جانان، بقیه الله الاعظم ارواحنا لتراب مقدمه الفداء است.(۲)
نقل روایت صحیح از پیامبر در غدیر
نقل است مأمون پس از آنکه دخترش امالفضل را به زوجیت امام جواد (علیهالسلام) درآورد، روزى در مجلس با حضور آن حضرت و یحیى بن أکثم و گروه زیادى جمع بود.
یحیی بن اکثم میگوید: «اى زادۀ رسول خدا، نظر شما دربارۀ این خبر چیست: روزى جبرئیل بر رسول خدا (صلىاللّهعلیهوآله) فرود آمده و گفت: اى محمد، خداوند عزوجل سلامت رسانده و میفرماید: از ابوبکر بپرس آیا از من راضى است چون من از او خشنودم؟»
حضرت فرمود: «من منکر فضل ابوبکر نیستم، ولى بر راوى این خبر واجب است که حدیثش را با حدیث دیگرى که از آن حضرت (صلىاللّهعلیهوآله) نقل شده مقابله کند که در آخرین سفر حج فرمود: «دروغ بر من بسیار شده، و پس از من نیز زیاد خواهد شد، پس هر که از روى عمد بر من دروغى ببندد باید جایگاه خود را در آتش قرار دهد، پس چون حدیثى از من به شما رسید آن را بر کتاب خدا و سنت من عرضه کنید، پس هر چه موافق قرآن و سنّت من بود آن را برگیرید، و مخالف آن دو را نگیرید.»
این خبرى که تو نقل کردى با قرآن نمىخواند، خداوند متعال فرموده: « و همانا ما آدمى را آفریدهایم و آنچه را نفس او وسوسه مىکند مىدانیم، و ما به او از رگ گردن نزدیکتریم» (سوره قاف آیه ۱۶)
اما بنا بر مفاد حدیث، راضی بودن یا نبودن ابوبکر بر خدا مخفى بوده و خواسته است که آن را از ابوبکر بپرسد. این مطلب به لحاظ عقلی محال است.... » (۳)
امام جواد (علیهالسلام) با این روش، تلاش میکرد تا معنا و اهمیت واقعۀ غدیر را برای مردم روشن کند و آنها را به اهمیت ولایت و امامت در اسلام آگاه کند.
منابع
- تفسیرقمی، ج ۱، ص ۱۶۰.
- اصول کافی، ج ۱، ص ۲۴۹، باب فی شان انا انزلناه فی لیله القدر و تفسیرها، ح ۶
- الاحتجاج علاء اهل اللجاج (به کوشش الطبرسی)، ج ۱، ص ۱۳۸. ۲، ص. ۴۴۶
الاحتجاج / ترجمۀ جعفری، ج ۱، ص ۱۳۸. ۲، ص. ۵۱۹
یک پاسخ
سلام
خدا قوت
ممنون از آگاه سازی شما و تشکر بابت زحماتی که در این راستا متقبل شدید 🙏
لطفا متن را دوباره مطالعه بفرمایید تایپ آن نیاز به اصلاح دارد!