امروز در بخش آیات علوی و در ویدئویی که مشاهده مینمایید، از یکی دیگر از آثار قرآنی «نمایشگاه تصویری کتابت آیات علوی» که توسط یکی از اساتید هنر اصیل خوشنویسی و در وصف مقام والای امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) کتابت شده، رونمایی شده است.
آیۀ «صالح المؤمنین» به آیۀ ۴ سورۀ تحریم، در شأن امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) اطلاق میشود.
آیۀ مورد بحث امروز آیۀ ۴ سورۀ تحریم میباشد:
خداوند در آیۀ ۴ سورۀ تحریم میفرماید:
«إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکُمَا ۖ وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَیْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِیلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِینَ ۖ وَالْمَلَائِکَةُ بَعْدَ ذَٰلِکَ ظَهِیرٌ؛
اگر شما [دو همسر پيامبر] از كار خود توبه كنيد [به نفع شماست، زيرا] دلهايتان [از حق] منحرف گشته؛ و اگر برضد او دست به دست هم دهيد، [كارى از پيش نخواهيد برد] زيرا خداوند ياور اوست و همچنين جبرئيل و مؤمنان صالح، و فرشتگان بعداز آنان پشتيبان اويند.»
پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در مورد این آیه فرمودند:
«صَالِحُ المُؤْمِنِینَ؛ منظور امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.»
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۶
بحار الانوار، ج۳۶، ص۳۰/ فرات الکوفی، ص۴۸۹/ شواهدالتنزیل، ج۲، ص۳۴۱/ العمدهْ، ص۲۹۰/ فرات الکوفی، ص۴۹۱/ کشف الیقین، ص۳۶۷
از علی بن ابراهیم (رحمةاللهعلیه) نقل شده است:
«صَالِحُ الْمؤْمِنِینَ؛ منظور امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است وَ الْملَائِکَةُ بَعْدَ ذَلِکَ ظَهِیر؛ٌ منظور امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.»
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۸
بحار الانوار، ج۳۶، ص۲۷/ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۷؛ «بتفاوت لفظی»/ شواهدالتنزیل، ج۲، ص۳۴۹/ المناقب، ج۳، ص۷۶
از ابنعباس (رحمةاللهعلیه) نقل شده است:
-«صالِحُ الْمؤْمِنِینَ؛ منظور علی (علیهالسلام) و یارانش است.»
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۸
فرات الکوفی، ص۴۹۰؛ «و أشباهه» / بحار الانوار، ج۳۶، ص۳۰
- «صَالِحُ المُؤْمِنِینَ؛ بهطور ویژه در خصوص علی (علیهالسلام) نازل شده است.»
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۸
شواهدالتنزیل، ج۲، ص۳۵۱/ فرات الکوفی، ص۴۹۱/ البرهان/ تأویل الآیات الظاهرهْ، ص۶۷۵
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) بالای منبر فرمود:
«من برادر مصطفی که بهترین انسانها و از [نسل] هاشم است. و بزرگترین بزرگان قوم هستم و [منم] خبر بزرگ که تقدیر الهی در مورد آن جاری شده است و صالِحُ الْمؤْمِنِینَ که آیهها و سورهها در مورد او نازل شده است.»
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۸
بحار الانوار، ج۳۶، ص۲۸
عمار بن یاسر نقل کرده است:
«از علی بن ابیطالب (علیهالسلام) شنیدم که میگفت: رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) مرا خواند و گفت: آیا مژدهای به تو بدهم؟»
گفتم: «آری ای رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) و من همواره با نیکی مژده داده شدهام.»
گفت: «خداوند دربارۀ تو قرآنی فرستاده است.»
گفتم: «آن چیست ای رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله)؟»
فرمود: «با جبرئیل هم ردیف شدهای، آنگاه قرائت کرد وَ جِبْرِیلُ وَ صالِحُ المُؤْمِنِینَ؛ تو و مؤمنان از فرزندان پدرت، همان صالحان هستید.
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۸
شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۴۷/ البرهان/ بحار الانوار، ج۲۳، ص۳۸۶/ تأویل الآیات الظاهرهْ، ص۵۷۰
امام باقر (علیهالسلام) فرمودند:
«پیامبر خدا (صلیاللهعلیهوآله) علی بن ابیطالب (علیهالسلام) را دوبار به اصحاب خود معرفی کرد، یکبار هنگامی که گفت: «هرکس که من مولای او هستم علی (علیهالسلام) مولای اوست و بار دیگر هنگامی بود که این آیه نازل شد:
فَإِنَّ اللهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِیلُ وَ صالِحُ المُؤْمِنِینَ پیامبر صلیاللهعلیهوآله دست علی علیهالسلام را گرفت.
و فرمود: ای مردم! شایستهترین مؤمنان این شخص است.»
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۸
بحار الانوار، ج۲۲، ص۲۳۲/ بحارالانوار، ج۳۶، ص۲۹ و تأویل الآیات الظاهرهْ، ص۶۷۴ و الیقین، ص۳۰۲؛ «بتفاوت»/ بحار الانوار، ج۳۷، ص۳۱۷/ فرات الکوفی، ص۴۹۰؛ «لقد عرف ... فعلی مولاه» محذوف/ شواهدالتنزیل، ج۲، ص۳۵۲؛ «لقد عرف ... فعلی مولاه» محذوف/ نورالثقلین/ البرهان
از محمد بن عبدالله بن ابیرافع نقل شده است:
«هنگامیکه رحلت رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله)، فرا رسید، ایشان از هوش رفتند؛
سپس به هوش آمدند، درحالیکه من گریه میکردم و دستان ایشان را میبوسیدم و میگفتم:
ای رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) بعداز شما، من و پسرم چه کسی را داریم؟
فرمود: بعداز من خدا را داری و جانشین من، صالح المؤمنین علی بن ابیطالب (علیهالسلام) را.»
تفسیر اهلبیت (علیهمالسلام) ج۱۶، ص۳۸۸
بحار الانوار، ج۳۶، ص۲۹/ بحار الانوار، ج۳۸، ص۱؛ «بتفاوت»/ البرهان؛ «ولدی» بدل «والدی»
