آنچه در ادامه میآید، نمونهای بسیار کوچک و مختصر از اقوال علمای اهلسنت است که دربارۀ ولادت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در کعبه شریفه آمده و نشان از مناقب ویژۀ حضرت دارد که بیمثال و بیبدیل است:
- فاكهی (وفات ۲۷۵هـ ق) در کتابش «اخبار مكه» میگوید: «نخستین شخصی که مولود کعبه است،علی بن ابیطالب (علیهالسلام) از بنیهاشم و مهاجرین است.»[۱]
- قفال شاشی شافعی (وفات ۳۶۵هـ ق) در کتاب خود «فَضائل امیرالمؤمنین» نیز گفته است: «هیچکس جز علی (علیهالسلام) در کعبه زاده نشده است.»[۲]
- حاکم نیشابوری (وفات ۴۰۵هـ ق)، عالم اهلتسنن و مورد اعتماد اهلسنت در کتاب بسیار معروفش «المستدرک علی الصحیحین» میگوید: «روایات متواتر است که فاطمه بنت اسد، امیرمؤمنان علی بن ابیطالب (کرّم الله وجهه)، را در خانه کعبه به دنیا آورده است.»[۳]
- علامه بستی معتزلی (وفات ۴۲۰هـ ق) در کتاب خود «المراتب» چنین گفته است: «او در مسجد (در میان همۀ نمازگزاران) یک ویژگی دارد که هیچکس دیگری ندارد، همانا که او مولود کعبه است.»[۴]
- ابنمغازلی مالکی (وفات ۴۸۳هـ ق) بر ولادت امیرالمؤمنین (عليهالسلام) در کعبه صحه گذاشته و داستان این ولادت را بهطور کامل روایت کرده است.[۵]
- ابنشجاع موصلی شامی (وفات ۶۴۶هـ ق) در کتاب خود «نّعيمُ المُقيم» چنین گفته است: «او در کعبۀ معظمه زاده شد و هیچکس بهجز او تاکنون در این مکان به دنیا نیامده است»[۶]
- سبط ابن جوزی حنفی (وفات ۶۵۴هـ ق) عالم اهلسنت، نیز در کتاب «تذكرةِ الخَواص» به این مطلب اشاره کرده و بیان می کند: «آن حضرت در دورن کعبه متولد شده است.»[۷]
- علّامه جوينی شافعی (وفات ۷۳۰هـ ق) در «فَرائِدِ السمطين» چنین گفته است: «هیچکس جز علی (علیهالسلام) مولود کعبه نیست.»[۸]
- ذُهبی (وفات ۸۴۸هـ ق) نیز بر این واقعه تأکید داشته است، ضمن آنکه صحت آن را از حاکم نیشابوری و نقل متواتر او دربارۀ ولادت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) داخل کعبه دارد.[۹]
- ديار بَكَری (وفات ۹۸۲هـ ق) در کتاب تاریخی خود معروف به «تاریخ الخَمیس» نوشته است: «علی بن ابیطالب (علیهالسلام) سی سال پس از میلاد رسول اکرم (صلىاللهعليهوآله) در کعبه زاده شد.»[۱۰]
- علی قاری حنفی (وفات ۱۰۱۴هـ ق) پساز اشاره به ادعای «حکیم بن حزام» دربارۀ ولادت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) چنین گفته است: «هیچکس جز ایشان ( امیرالمؤمنین (علیهالسلام)) را مولود کعبه نمیدانند.» [۱۱]
- برهانالدین حلبی شافعی (وفات ۱۰۴۴هـ ق) در سیرۀ خود معروف به «سيرةِ الحَلَبِيه» در ذیل دو مطلب به ولادت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در کعبه اشاره کرده است. [۱۲]
- شاه ولیالله دهلوی حنفی (وفات ۱۱۷۶هـ ق) عالم اهلسنت، در کتاب خود «ازالة الخفا» به وضوح چنین بیان داشته است: «بنا به اقوال و روایتهای متواتر، فاطمه بنت اسد، امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را داخل کعبه به دنیا آورد ... که پیش و پساز آن حضرت هیچکس در آن مکان زاده نشده است.»[۱۳]
-علامه آلوسی، مفسر و ادیب شافعی مذهب، در شرح این بیت شعر شاعر حنفی «عبدالباقی عمری»، قولی دارد:
وَأَنْتَ العَلِيُّ الَّذِي فَوْقَ العُلَا رُفِعَا بِبَطْنِ مَكَّةَ عِنْدَ البَيْتِ إِذْ وُضِعَا
تو همان علی، آن والا و بلندمرتبه هستی
که در مکه داخل کعبه، بیتالله زاده شدی
آلوسی دراینباره چنین گفته است: «اینکه امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در کعبه زاده شده است، امری است مشهور و معروف در تمام دنیا و در منابع اهلسنت و شیعه آمده و به آن تأکید شده است. احوالات و کرامات هیچکس به قدر ایشان زبانزد عام و خاص نشده است، بهنحوی که زبان از بیان مناقب ایشان قاصر است. ایشان که امام و سرآمد همۀ ائمه است، سزاست که چنین قبلۀ تمام مؤمنان شود. منزه است، آن خدایی که احکم الحاکمین است و هر امری را در موضع و مکان صحیح خود نهاده است.»[۱۴]
- ابنفتال در «روضة الواعظین»، علامه حلی در «کشف الیقین» و «کشف الحق» و ابومحمدحسن دیلمی نیز از «بشارة المصطفی» در «الارشاد» همگی به اتفاق این واقعه را نقل کردهاند. [۱۵]
- محمدصالح ترمذی، در کتاب خود «مناقب مرتضوی» مختصری از آن را آورده است. [۱۶]
-شيخ صدوق (وفات۳۸۱هـ ق) این واقعه را در «الامالی»، «علل الشرائع» و «معانی الاخبار» با اندکی تصرف آورده است. [۱۷]
علامه امينی نیز در کتاب ارزشمند خود «الغدير» منابع و آرای اهلسنت و تشیع در خصوص ولادت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در کعبه را آورده است. همچنین نام شاعرانی که به این واقعه در اشعارشان اشاره کردهاند، را هم ذکر کرده است.
برخی منابع اهلسنت ذکر شده در ادامه آمده است:
۱- «مروج الذهب۲»، ص۲، تأليف ابوالحسن المسعودی الهذلی.
۲-«الفصول المهمه»، ص۱۴، تأليف ابنالصباغ المالكی.
۳-«السيرة النبوية۱»، ص۱۵۰، تأليف نورالدين علی الحنبلی الشافعی.
۴-«شرح الشفا ج۱»، ص۱۵۱ ، تأليف الشيخ علی القارئ الحنفی.
۵-«مطالب السؤول»، ص۱۱، تأليف ابیسالم محمد بن طلحة الشافعی.
۶-«محاضرة الأوائل»، ص۱۲۰، تأليف الشيخ علاء الدين السكتواری.
۷-«مفتاح النجاة فی مناقب آل العبا»، تأليف ميرزا محمد البدخشی.
۸-«المناقب»، تأليف الامير محمد صالح الترمذی.
۹- «نزهة المجالس۲»، ص۲۰۴، تأليف عبدالرحمن الصفوی الشافعی.
۱۰-«روائح المصطفی»، ص۱۰، تأليف صدرالدين احمد البردوانی.
۱۱-«كتاب الحسين۱»، ص۱۶، السيد علی جلالالدين.
۱۲-«نور الابصار»، ص۷۶ ، تأليف السيد محمد مؤمن الشبلنجی.
۱۳-«كفاية الطالب»، ص۳۷، تأليف الشيخ حبيبالله الشنقيطی.
منابع:
[۱] أَخْبَارُ مَكَّةَ ۳،ص۲۲۶.
[۲] الجَلَالِيَّ، وَلِيدَ الكَعْبَةِ، ص۱۸۶.
[۳] المُسْتَدْرَكُ عَلَى الصَّحِيحَيْنِ، جلد سوم، ص۵۵۰.
[۴] المَرَاتِبِ، ص۶۰.
[۵] المَنَاقِبَ، ص۵۸.
[۶] النَّعِيمُ المُقِيمُ، ۱۲۹ص.
[۷] تَذْكِرَةِ الخَوَاصِّ، ص۱۰.
[۸] فَرَائِدُ السِّمْطَيْنِ، جلد دوم، ص۴۲۵.
[۹] تَلْخِيصَ المُسْتَدْرَك، جلد سوم، ص۵۵۰.
[۱۰] تَأْرِيخُ الخَمِيسِ، جلد اول، ص۲۷۹.
[۱۱] شَرْحُ الشِّفَا، جلد اول، ص۱۵۰.
[۱۲] السِّيرَةَ الحَلَبِيَّةَ، جلد اول، ص۱۵۴ و همان، جلد سوم، ص۴۰۵.
[۱۳] إِزَالَةُ الخَفَاءِ، جلد دوم، ص۲۵۱۲.
[۱۴] شرح الخریدة فی شرح القصیدة العینیة، ص۱۵.
[۱۵] ارشاد القلوب، ص۲۱۱.
[۱۶] مناقب مرتضوی، چاپ بمبئی، ص۸۷.
[۱۷] الامالی، جلد نهم، ص۱۱۴ و علل الشرائع، جلد اول، ص۳ و۱۳۵ وهمچنین معانی الاخبار، جلد دهم، ص۶۲.
