آنچه در ذیل میآید، چکیدهای از سیره و زندگانی امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.
دل اگر خداشناسی همه در رخ علی بین به علی شناختم من به خدا قسم خدا را
- نام: علی بن ابیطالب (علیهالسلام)
- نام پدر: ابوطالب، عبدمناف و عمران
- نام مادر: فاطمه بنت اسد بن هاشم
- نام جد: عبدالمطلب بن هاشم
- نام برادران: طالب، عقیل، جعفر
- نام خواهران: امهانی، جمانه
- تاریخ و محل میلاد: امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در روز جمعه، مصادف با سیزدهم ماه رجب در کعبۀ مکرمه، سیسال پس از مولد حضرت پیامبر اکرم (صلىاللهعلیهوآله) به دنیا آمد.
- اسلام آوردن: او نخستین کسی است که اسلام آورد.
- معروفترین همسران: فاطمه الزهرا (سلاماللهعلیها)، امالبنین بنت حزام بن خالد بن دارم الکلابیه، لیلى بنت مسعود الدارمیه، اسما بنت عمیس الخثعمیه، خوله بنت جعفر بن قیس الخثعمیه، امحبیب بنت ربیعه، امسعید بنت عروه بن مسعود الثقفی.
- فرزندان پسر: حسن (علیهالسلام)، حسین (علیهالسلام)، محسن، محمد (مکنی به ابوقاسم و معروف به ابنحنفیه)، عباس (اباالفضل)، عمرو، جعفر، عثمان، عبدالله، محمد اصغر (مکنى به ابوبکر) عبیدالله، عون و یحیى.
- فرزندان دختر: زینب کبرى (سلاماللهعلیها)، زینب صغرى (مکنی به امکلثوم)، رقیه، امحسن، رمله، نفیسه، رقیه صغرى، امهانی، امکرام جمانه (مکنی به امجعفر)، امامه، امسلمه، میمونه، خدیجه و فاطمه.
- کنیههای امیرالمؤمنین (علیهالسلام): ابوحسن، ابوحسین، ابوسبطین، ابوریحانتین، ابوتراب، این کنیهای است که رسول خدا (صلىاللهعلیهوآله) به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) دادند.
- القاب امیرالمؤمنین (علیهالسلام): امیرالمؤمنین، مرتضى، وصی، حیدر، یعسوب مؤمنین، یعسوب دین.
ویژگی های امیرالمؤمنین (علیهالسلام)
۱- امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در کعبۀ مکرمه زاده شد که هیچکس پیشاز ایشان در آن مکان مبارکزاده نشده بود.
۲- آن زمان که پیامبر (صلىاللهعلیهوآله) میان مسلمانان برادری برقرار کرد، خود با امیرالمؤمنین (علیهالسلام)، پیمان برادری بست.
۳- ایشان پرچمدار پیامبر اکرم (صلىاللهعلیهوآله) است.
۴- پیامبر اکرم (صلىاللهعلیهوآله) فرماندهی نبردها را به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) میسپرد.
۵- امیرالمؤمنین (علیهالسلام) آیات و مضامین سورۀ توبه را از سوی حضرت پیامبر (صلىاللهعلیهوآله) به گوش مردم رساند.
بیعت امیرالمؤمنین (علیهالسلام): در روز هشتم ذیحجه سال دهم هجری، در غدیرخم به دستور رسول خدا (صلىاللهعلیهوآله) ، مردم با امیرالمؤمنین (علیهالسلام) برای جانشینی بیعت کردند، اما در ذیحجه سال 35هجری به خلافت ظاهری رسیدند.
- محل خلافت ظاهری: کوفه.
- شاعران امیرالمؤمنین علیهالسلام): نجاشی، اعورالشنی.
- نقش روی خاتم: الله الملک وعلی عبده.
- جنگها: جمل، صفین، نهروان.
- پرچم: پرچم رسول الله (صلیاللهعلیهوآله).
- آثار: نهج البلاغه.
- کاتب: عبدالله بن ابیرافع
شهادت: امیرالمؤمنین (علیهالسلام) با ضربۀ «عبدالرحمن بن ملجم مرادی خارجی» در شب نوزدهم ماه مبارک رمضان سال چهل هجری، درحالیکه در مسجد کوفه به نماز صبح ایستاده بودند، در بستر افتادند و در شب بیست و یکم همان ماه به شهادت رسیدند.
مرقد مقدس: امام حسن (علیهالسلام) در منطقۀ «الغری» یا همان نجف اشرف، پیکر پاک حضرت را به خاک سپردند و برای تقیه از خوارج و معاویه، آن مزار را مخفی نگاه داشتند تا اینکه امروز مزار مقدس حضرت در بزرگی و والایی و علو، با آسمان تاخت میزند.
