دل اگر خداشناسی همه در رخ علی بین به علی شناختم من به خدا قسم خدا را
آنچه در ذیل میآید، چکیدهای از سیره و زندگانی امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.
- نام: علی بن ابیطالب (علیهالسلام)
- نام پدر: ابوطالب، عبدمناف و عمران
- نام مادر: فاطمه بنت اسد بن هاشم
- نام جد: عبدالمطلب بن هاشم
- نام برادران: طالب، عقيل، جعفر
- نام خواهران: امهانی، جمانه
- تاریخ و محل میلاد: امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در روز جمعه، مصادف با سیزدهم ماه رجب در کعبۀ مکرمه، سیسال پس از مولد حضرت پیامبر اکرم (صلىاللهعليهوآله) به دنیا آمد.
- اسلام آوردن: او نخستین کسی است که اسلام آورد.
- معروفترین همسران: فاطمه الزهرا (سلاماللهعلیها)، امالبنين بنت حزام بن خالد بن دارم الكلابيه، ليلى بنت مسعود الدارميه، اسما بنت عميس الخثعميه، خوله بنت جعفر بن قيس الخثعميه، امحبيب بنت ربيعه، امسعيد بنت عروه بن مسعود الثقفی.
- فرزندان پسر: حسن (علیهالسلام)، حسين (علیهالسلام)، محسن، محمد (مکنی به ابوقاسم و معروف به ابنحنفيه)، عباس (اباالفضل)، عمرو، جعفر، عثمان، عبدالله، محمد اصغر (مكنى به ابوبكر) عبيدالله، عون و يحيى.
- فرزندان دختر: زينب كبرى (سلاماللهعلیها)، زينب صغرى (مکنی به امكلثوم)، رقيه، امحسن، رمله، نفيسه، رقيه صغرى، امهانی، امكرام جمانه (مکنی به امجعفر)، امامه، امسلمه، ميمونه، خديجه و فاطمه.
- کنیههای امیرالمؤمنین (علیهالسلام): ابوحسن، ابوحسين، ابوسبطين، ابوريحانتين، ابوتراب، این کنیهای است که رسول خدا (صلىاللهعليهوآله) به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) دادند.
- القاب امیرالمؤمنین (علیهالسلام): اميرالمؤمنين، مرتضى، وصی، حيدر، يعسوب مؤمنين، يعسوب دين.
ویژگی های امیرالمؤمنین (علیهالسلام)
۱- امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در کعبۀ مکرمه زاده شد که هیچکس پیشاز ایشان در آن مکان مبارکزاده نشده بود.
۲- آن زمان که پیامبر (صلىاللهعليهوآله) میان مسلمانان برادری برقرار کرد، خود با امیرالمؤمنین (علیهالسلام)، پیمان برادری بست.
۳- ایشان پرچمدار پیامبر اکرم (صلىاللهعليهوآله) است.
۴- پیامبر اکرم (صلىاللهعليهوآله) فرماندهی نبردها را به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) میسپرد.
۵- امیرالمؤمنین (علیهالسلام) آیات و مضامین سورۀ توبه را از سوی حضرت پیامبر (صلىاللهعليهوآله) به گوش مردم رساند.
بيعت امیرالمؤمنین (علیهالسلام): در روز هشتم ذیحجه سال دهم هجری، در غدیرخم به دستور رسول خدا (صلىاللهعليهوآله) ، مردم با امیرالمؤمنین (علیهالسلام) برای جانشینی بیعت کردند، اما در ذیحجه سال ۳۵هجری به خلافت ظاهری رسیدند.
- محل خلافت ظاهری: كوفه.
- شاعران امیرالمؤمنین علیهالسلام): نجاشی، اعورالشنی.
- نقش روی خاتم: الله الملک وعلی عبده.
- جنگها: جمل، صفين، نهروان.
- پرچم: پرچم رسول الله (صلیاللهعليهوآله).
- آثار: نهج البلاغه.
- کاتب: عبدالله بن ابیرافع
شهادت: امیرالمؤمنین (علیهالسلام) با ضربۀ «عبدالرحمن بن ملجم مرادی خارجی» در شب نوزدهم ماه مبارک رمضان سال چهل هجری، درحالیکه در مسجد کوفه به نماز صبح ایستاده بودند، در بستر افتادند و در شب بیست و یکم همان ماه به شهادت رسیدند.
مرقد مقدس: امام حسن (علیهالسلام) در منطقۀ «الغری» یا همان نجف اشرف، پیکر پاک حضرت را به خاک سپردند و برای تقیه از خوارج و معاویه، آن مزار را مخفی نگاه داشتند تا اینکه امروز مزار مقدس حضرت در بزرگی و والایی و علو، با آسمان تاخت میزند.
