واقعۀ غدیر خم، نقطۀ عطفی در تاریخ اسلام است که در آن، پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) جانشینی امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را به امر الهی اعلام نمودند. در این میان، خطبۀ یک ساعتۀ ایشان در غدیر، بیش از هرچیز، گواه پیوند ناگسستنی دین و ولایت با قرآن کریم است. پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در این خطبه، با قرائت و تفسیر سورهها و آیاتی از قرآن، جایگاه رفیع ولایت و امامت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را بر جهانیان آشکار ساختند. این خطبه، نهتنها تبیینکنندۀ اصلیترین پیام غدیر، بلکه سندی قرآنی بر حقانیت ولایت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.
آیات قرآن در خطبۀ غدیر
در خطبۀ غدیر، پیامبر خاتم (صلیاللهعلیهوآله) با استناد به آیات متعددی از قرآن کریم، مشروعیت الهی ولایت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را برای امت تبیین نمودند تا حجت را بر همگان تمام کنند. در ادامه به تمامی این آیات اشاره میشود:
آیۀ ۱۳ سورۀ بروج:
«إِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَ يُعِيدُ، او است که آفرینش را از نیستی به هستی آورده است و پساز نابودی دوباره آن را هستی میبخشد.»
آیۀ ۱۰۳ سورۀ انعام:
«وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ، چشمها او را درنمییابند، ولی او چشمها را درمییابد، و او لطیف و آگاه است.»
آیۀ ۵۴ سورۀ اعراف:
«يُغْشِى اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً، شب را بر روز میپوشاند، و روز را در پیِ شب، با شتاب میآورد.»
آیۀ ۴ سورۀ توحید:
«وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ، و برای او همتایی نیست؛ هیچکس همترازِ او نیست.»
آیۀ ۱ سورۀ ملک:
«له الملك و له الحمد، بيده الخير وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ، پادشاهی از آن اوست، ستایش از آن اوست؛ خیر به دست اوست، و او بر هر چیزی تواناست.»
آیۀ ۲۸۵ سورۀ بقره:
«آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّه وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ، لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا، پیامبر به آنچه از پروردگارش به او نازل شده، ایمان آورده، و مؤمنان همگی به خدا و فرشتگان و کتابها و پیامبرانش، ایمان آوردهاند (و براساس ایمان استوارشان گفتند:) ما میان هیچیک از پیامبران او فرق نمیگذاریم. و گفتند: شنیدیم و اطاعت کردیم.»
آیۀ ۶۷ سورۀ مائده مشهور به آیهٔ تبلیغ:
«يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّه يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ، ای پیامبر! آنچه ازسوی پروردگارت (دربارۀ ولایت امیرالمؤمنین (علیهالسلام)) بر تو نازل شده ابلاغ کن؛ و اگر انجام ندهی پیام خدا را نرساندهای و خدا تو را از (آسیب و گزند) مردم نگه میدارد.»
آیۀ ۵۵ سورۀ مائده مشهور به آیهٔ ولایت:
«إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّه وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ، همانا ولی شما خداست و پیامبر او، و کسانی که ایمان آوردند و کسانی که (مانند امیرالمؤمنین (علیهالسلام)) که همواره نماز را برپا میدارند و درحالیکه در رکوعند (به تهیدستان) زکات میدهند.»
آیۀ ۱۱ سورۀ فتح:
«يَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَيْسَ فِى قُلُوبِهِمْ، با زبانهای خود چیزی میگویند که در دلهایشان نیست.»
آیۀ ۱۵ سورۀ نور:
«تَحْسَبُونَهُ هَيِّناً وَ هُوَ عِنْدَ اللَّه عَظِيمٌ، آن را بیاهمیت میپندارید، درحالیکه نزد خدا بزرگ است.»
آیۀ ۶۱ سورۀ توبه:
«وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِىَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ، قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ، يُؤْمِنُ بِاللَّه وَ يُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ رَحْمَةٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّه لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ، و از منافقان کسانی هستند که همواره پیامبر را آزار میدهند، و میگویند: شخص زودباور و نسبت به سخن این و آن سراپاگوش است. بگو: او در جهت مصلحت شما سراپاگوش و زودباور خوبی است، به خدا ایمان دارد و فقط به مؤمنان اعتماد میورزد، و برای کسانی از شما که ایمان آوردهاند، رحمت است، و برای آنان که همواره پیامبر خدا را آزار میدهند، عذابی دردناک است.»
آیۀ ۱۲ سورۀ يس:
«وَ كُلَّ شَىْءٍ أَحْصَيْناهُ فِى إِمامٍ مُبِينٍ، و همه چیز را در کتابی روشن (که اصل همۀ کتابهاست و آن لوح محفوظ است) بر شمردهایم.»
آیۀ ۵۴ سورۀ مائده:
«يُجاهِدُونَ فِى سَبِيلِ اللَّه وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ، در راه خدا جهاد میکنند و از هیچ ملامتگری در راه خدا نمیترسند.»
آیۀ ۸ سورۀ طلاق:
«...وَ عَذَّبْناها عَذاباً نُكْراً، و او را به عذاب بسیار شدیدی عذاب کردیم.»
آیۀ ۸۷ سورۀ كهف:
«أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذاباً نُكْراً، اما هرکس ظلم کند، بهزودی او را عذاب میکنیم؛ سپس بهسوی پروردگارش بازگردانده میشود، پس او را عذابی سخت خواهد کرد.»
آیۀ ۲۴ سورۀ بقره:
«فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِى وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ، از آتشی که هیزمش مردم و سنگهایند، بپرهیزید؛ آتشی که برای کافران آماده شده است.»
آیۀ ۱۸ سورۀ حشر:
«وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّه، هرکس باید بنگرد برای فردای خود چه چیزی پیش فرستاده است؛ و از خدا پروا کنید.»
آیۀ ۹۴ سورۀ نحل:
«فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعدَ ثُبوتِها....إِنَّ اللَّه خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ، پس (در حال خطر) ممکن است قدمی بعداز استواری بلغزد… همانا خدا به آنچه انجام میدهید آگاه است.»
آیۀ ۵۶ سورۀ زمر:
«أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللَّه، مبادا کسی بگوید: ای وای بر من! در حقّ خدا کوتاهی کردم…»
آیۀ ۸۲ سورۀ نساء:
«أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ، آیا در قرآن تدبر نمیکنند؟»
آیۀ ۷ سورۀ آل عمران مشهور به ام الکتاب:
«هُوَ الَّذِى أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ، فَأَمَّا الَّذِينَ فِى قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلا اللَّه وَ الرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ، اوست که این کتاب را بر تو نازل کرد که بخشی از آن کتاب، آیات محکم است (که دارای کلماتی صریح و مفاهیمی روشن است) آنها اصل و اساس کتاباند، و بخشی دیگر آیات متشابه است (که کلماتش غیر صریح و معانیاش مختلف و گوناگون است و جز به وسیلۀ آیات محکم و روایات استوار تفسیر نمیشود) ولی کسانی که در قلوبشان انحراف (از هدایت الهی) است برای فتنهانگیزی و طلب تفسیر (نادرست و به تردید انداختن مردم و گمراه کردن آنان) از آیات متشابهش پیروی میکنند، و حال آنکه تفسیر واقعی و حقیقی آنها را جز خدا و استواران در دانش نمیداند.»
آیۀ ۵ سورۀ ق:
«ما يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ، کلام نزدِ من تغییر نمییابد.»
آیۀ ۳ سورۀ مائده مشهور به آیۀ اکمال دین:
«الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً، امروز دینتان را برای شما کامل، و نعمتم را بر شما تمام کردم، و اسلام را برایتان بهعنوان دین پسندیدم.»
آیۀ ۱۹ سورۀ آل عمران:
«إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّه الْإِسْلامُ، بیگمان دین نزد خدا اسلام است.»
آیۀ ۸۵ سورۀ آل عمران:
«وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِى الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ، و هرکس جز اسلام دینی برگزیند، از او پذیرفته نمیشود و او در آخرت از زیانکاران است.»
آیۀ ۲۱۷ سورۀ بقره:
«فَأُولئِكَ الذين حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِى الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ و فى النَّارِ هُمْ خالِدُونَ، پس آنان (که کفر ورزیدند و …) همۀ اعمالشان در دنیا و آخرت نابود میشود و در آتش جاودانهاند.»
آیۀ ۸۸ سورۀ آل عمران:
«لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ، عذاب از آنان تخفیف داده نمیشود و به آنان مهلت داده نمیشود. (تا عذرخواهی کنند)»
سورۀ انسان یا «هَلْ أَتَیٰ» یا «دَهر» در شأن امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و خانوادۀ ایشان نازل شده است.
در تفسیر سورۀ عصر یا «والعصر» به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) اشاره شده است.
آیۀ ۵۴ سورۀ نور مشهور به آیۀ بلاغِ مبین:
«وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلا الْبَلاغُ الْمُبِينُ، و بر عهدۀ پیامبر جز رساندن آشکار (پیام وحی) نیست.»
آیۀ ۱۰۲ سورۀ آل عمران:
«اتَّقُوا اللَّه حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ، تقوا پیشه کنید و آنگونه که حقّ تقواست از خدا پروا کنید و نمیرید مگر درحالیکه (در برابر او) تسلیم باشید.»
آیۀ ۸ سورۀ تغابن:
«فَآمِنُوا بِاللَّه وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنْزَلْنا، پس به خدا و پیامبرش و نوری (قرآن) که نازل کردیم، ایمان آورید.»
آیۀ ۱۵۷ سورۀ اعراف:
«وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِى أُنْزِلَ مَعَهُ، و از آن نوری که همراه او نازل شده پیروی کنید.»
آیۀ ۴۷ سورۀ نساء:
«مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّها عَلى أَدْبارِها أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَما لَعَنَّا أَصْحابَ السَّبْتِ، پیشاز آنکه چهرههایی را (از شکل و شخصیت انسانی) محو کنیم، و (به کیفر تکبّر در برابر پیامبر اسلام و قرآن) به کفر و گمراهی بازگردانیم، یا چنان که اصحاب سبت را لعنت کردیم.»
آیۀ ۱۴۴ سورۀ آل عمران:
«وَ ما مُحَمَّدٌ إِلا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ، أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّه شَيْئاً وَ سَيَجْزِى اللَّه الشَّاكِرِينَ، و محمد جز فرستادهای ازسوی خدا که پیشاز او هم فرستادگانی (آمده و) گذشتهاند، نیست. پس آیا اگر او بمیرد یا کشته شود، به روش گذشتگان و نیاکان خود برمیگردید؟! و هرکس به روش گذشتگان خود برگردد، هیچ زیانی به خدا نمیرساند؛ و یقیناً خدا سپاسگزاران را پاداش میدهد.»
آیۀ ۱۷ سورۀ حجرات:
«يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَىَّ إِسْلامَكُمْ بَلِ اللَّه يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمانِ، (برخی) بر تو منت میگذارند که اسلام آوردهاند. بگو: بر من اسلامتان را منت نگذارید؛ خداست که بر شما منت میگذارد و شما را به ایمان هدایت کرد.»
آیۀ ۲۸ سورۀ محمد:
«ذلِكَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا ما أَسْخَطَ اللَّه وَ كَرِهُوا رِضْوانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ، این عذاب برای این است که آنان از آنچه خدا را به خشم آورده پیروی کردند، و خشنودی او را خوش نداشتند در نتیجه اعمالشان را تباه و بیاثر کرد.»
آیۀ ۳۵ سورۀ الرحمن:
«يُرْسَلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ، بر شما شعلههایی از آتش بیدود و دود آتشآلود فرستاده خواهد شد، در نتیجه نمیتوانید یکدیگر را (برای دفع عذاب) یاری دهید!»
آیۀ ۱۴ سورۀ فجر:
«إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ، بیگمان پروردگارت در کمینگاهِ (همه) است.»
آیۀ ۴۱ سورۀ قصص:
«وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ، و آنان را (به کیفر طغیانشان) پیشوایانی که دعوت به آتش میکنند قرار دادیم، و روز قیامت یاری نمیشوند.»
آیۀ ۱۴۵ سورۀ نساء:
«إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ، بیتردید منافقان در پایینترین طبقه از آتشاند.»
آیۀ ۲۹ سورۀ نحل:
«فَادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ، پس از درهای جهنم وارد شوید، جاودانه در آن خواهید بود؛ و چه بد جایگاهی است جایگاه متکبران.»
آیۀ ۳۱ و ۳۵ سورۀ الرحمن مشهور به آیۀ الثَّقَلَین:
«سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ، ای انس و جن! بهزودی به (حساب) شما میپردازیم.»
«يُرْسَلُ عَلَيْكُمَا شُوَاظٌ مِنْ نَارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنْتَصِرَانِ، بر شما شعلههایی از آتش بیدود و دود آتشآلود فرستاده خواهد شد، در نتیجه نمیتوانید یکدیگر را (برای دفع عذاب) یاری دهید!»
آیۀ ۱۷۹ سورۀ آل عمران:
«لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَ ما كانَ اللَّه لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ، خدا بر آن نیست که مؤمنان را بر این (وضعی) که شما بر آن قرار دارید (که منافق از مؤمن، و خوب از بد مشخص و معلوم نیست) واگذارد، (بر آن است) تا پلید را از پاک (بهسبب آزمایشهای مختلف) جدا سازد. و خدا بر آن نیست که شما را بر غیب آگاه کند.»
آیۀ ۵۸ سورۀ اسراء:
«وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلا نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ، هیچ شهری (از شهرهای یاغیان و مفسدان) نیست مگر آنکه آن را پیشاز قیامت (به عذاب) نابود میکنیم.»
آیۀ ۷۱ سورۀ صافات:
«وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ، و بهراستی پیشاز اینان بیشتر پیشینیان گمراه شدند.»
آیۀ ۱۶ تا ۱۹ سورۀ مرسلات:
«أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ، ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ، كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ، وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ، آیا پیشینیان را (بهسبب تکذیبشان) هلاک نکردیم؟ سپس به دنبال آنان دیگران را هم (بهسبب تکذیبشان) هلاک میکنیم. با گنهکاران اینگونه رفتار میکنیم، وای در آن روز بر تکذیبکنندگان!»
آیۀ ۱۵۳ سورۀ انعام:
«وَ أَنَّ هذا صِراطِى مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ، و مسلماً این (برنامههای محکم و استوار و قوانین و مقرّرات حکیمانه) راه راست من است؛ بنابراین از آن پیروی کنید و از راههای دیگر پیروی مکنید که شما را از راه او پراکنده میکند.»
آیۀ ۱۸۶ سورۀ اعراف:
«وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ، و از میان کسانی که آفریدهایم (یعنی جنّیان وآدمیان) گروهی (هستند که هم نوعان خود را) به حق هدایت میکنند و به درستی و راستی داوری مینمایند.»
در تفسیر سورۀ حمد یا فاتحه یا ام الکتاب به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) اشاره شده است.
آیۀ ۶۲ سورۀ يونس مشهور به آیۀ اولیاءالله:
«أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّه لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ، آگاه باشید که اولیای خدا نه ترسی دارند و نه اندوهگین میشوند.»
آیۀ ۵۶ سورۀ مائده:
«فَإِنَّ حِزْبَ اللَّه هُمُ الْغالِبُونَ، همانا حزب خدا پیروز است.»
آیۀ ۱۱۲ سورۀ انعام:
«وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِى بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً، و اینگونه برای هر پیامبری دشمنانی از شیاطین انس و جن قرار دادیم، که برای فریب مردم همواره گفتاری باطل ولی به ظاهر آراسته و دلپسند به یکدیگر القا میکنند.»
آیۀ ۲۲ سورۀ مجادله:
«لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ، هیچ قومی را نمییابی که به خدا و روز قیامت ایمان داشته باشند و با دشمنان خدا دوستی کنند»
آیۀ ۸۲ سورۀ انعام:
«الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَٰئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ، کسانی که ایمان آوردند و ایمانشان را به ستمی (چون شرک) نیامیختند، ایمنی (از عذاب) برای آنان است، و آنان راهیافتگانند.»
آیۀ ۱۵ سورۀ حجرات:
«إِنَّمَا المؤمنين الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّه وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا، مؤمنان واقعی کسانیاند که به خدا و رسولش ایمان آوردند، سپس تردید نکردند»
آیۀ ۴۶ سورۀ حجر:
«ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ، با سلامتی و امنیت وارد آن (بهشت) شوید.»
آیۀ ۷۳ سورۀ زمر:
«حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ، چون به آن(بهشت) رسند درحالیکه درهایش از پیش گشوده شده است، نگهبانانش به آنان گویند: سلام بر شما، پاکیزه و نیکو شدید، پس وارد آن شوید که (در آن) جاودانهاید.»
آیۀ ۴۰ سورۀ غافر:
«فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيها بِغَيْرِ حِسابٍ، آنان وارد بهشت میشوند و در آن بیحساب روزی داده میشوند.»
آیۀ ۱۲ و ۱۳ سورۀ انشقاق:
«فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً وَ يَصْلى سَعِيراً، بهزودی فریاد هلاکت و نابودی سر میدهد و در آتش سوزان درمیآید.»
آیۀ ۷ سورۀ ملک:
«إِذا أُلْقُوا فِيها سَمِعُوا لَها شَهِيقاً وَ هِىَ تَفُورُ، هنگامی که در آن(دوزخ) افکنده شوند از آن درحالیکه در جوش و فوران است، صدایی هولناک و دلخراش میشنوند.»
آیۀ ۱۲ سورۀ فرقان:
«إِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً، هنگامی که (آن آتش سوزان) آنان را از جای دوری ببیند، صدای خشم و فریاد کشیدنش را میشنوند.»
آیۀ ۳۸ سورۀ اعراف:
«كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيها جَمِيعاً، هربار که گروهی (از آنان) وارد (دوزخ)
شوند، هممسلکان خود را لعنت کنند تا آنکه همۀ آنان با خفت و خواری در آتش جمع شوند.»
آیۀ ۸ سورۀ ملک:
«تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِىَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ، نزدیک است که از شدت خشم متلاشی و پارهپاره شود. هرگاه گروهی در آن افکنده شوند، نگهبانانش از آنان میپرسند: آیا شما را بیمدهندهای نیامد؟»
آیۀ ۱۲ سورۀ ملک:
«إِنَّ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ، لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ كَبِيرٌ، بیگمان کسانی که در نهان از پروردگارشان میترسند، برایشان آمرزش و پاداشی بزرگ است.»
آیۀ ۱۸۸ سورۀ اعراف:
«إِنْ أَنَا إِلا نَذِيرٌ وَ بَشِيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ، من فقط برای گروهی که ایمان میآورند، بیمدهنده و مژدهرسانم.»
آیۀ ۷ سورۀ رعد:
«إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ، تو فقط بیمدهندهای و برای هر قومی راهنمایی است.»
آیۀ ۱۰ سورۀ فتح مشهور به بیعت رضوان:
«إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّه، يَدُ اللَّه فَوْقَ أَيْدِيهِمْ، به یقین کسانی که با تو بیعت میکنند، جز این نیست که با خدا بیعت میکنند؛ قدرت خدا بالاتر از همۀ قدرتهاست.»
آیۀ ۱۵۸ سورۀ بقره مشهور به آیهٔ صفا و مروه:
«إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّه فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما، وَ مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللَّه شاكِرٌ عَلِيمٌ، همانا صفا و مروه از شعائر خداست؛ پس هرکس حج خانه (خدا) یا عمره بهجا آورد، گناهی بر او نیست که میان این دو طواف (سعی) کند؛ و کسی که (به خواست خودش افزون بر واجبات) کار نیکی انجام دهد، بدون تردید خدا پاداشدهنده و داناست.»
آیۀ ۴۳ سورۀ بقره:
«وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ، و نماز را برپا دارید و زکات را بپردازید و با رکوعکنندگان رکوع کنید.»
آیۀ ۴۱ سورۀ حج مشهور به آیهٔ تمکین یا آیهٔ حکومت مؤمنان:
«الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِى الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَر، همان کسان که اگر در زمین به آنان توان و قدرت دهیم، نماز را برپا میدارند و زکات میدهند و به کار پسندیده فرمان میدهند و از کار ناپسند باز میدارند.»
آیۀ ۲۸ سورۀ زخرف:
«وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِى عَقِبِهِ، و توحید و یکتاپرستی را در نسلهای بعداز خود حقیقتی پایدار قرار داد.»
آیۀ اول سورۀ حج:
«إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَىْءٌ عَظِيمٌ، بیگمان زلزلهٔ رستاخیز چیزی بزرگ است.»
آیۀ ۹۶ سورۀ اسراء:
«قُلْ كَفى بِاللَّه شَهِيداً بَيْنِى وَ بَيْنَكُمْ، بگو: خداوند برای گواه بودن میان من و شما کافی است.»
آیۀ ۴۱ سورۀ زمر:
«فَمَنِ اهْتَدى فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها، پس هرکس هدایت شود، به سودِ خود هدایت میشود؛ و هرکس گمراه گردد، جز این نیست که به زیانِ خود گمراه میشود.»
آیۀ ۱۰ سورۀ فتح:
«إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّه، بیگمان کسانی که با تو بیعت میکنند، در حقیقت با خدا بیعت میکنند.»
آیۀ ۲۸۵ سورۀ بقره مشهور به آیۀ (آمن الرسول)
«وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا غُفْرانَكَ رَبَّنا وَ إِلَيْكَ الْمَصِيرُ، و گفتند: شنیدیم و اطاعت کردیم، پروردگارا! آمرزشت را خواهانیم و بازگشت (همه) بهسوی توست.»
آیۀ ۴۳ سورۀ اعراف:
«الْحَمْدُ للَّه الَّذِى هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا الله، ستایش مخصوص خداست که ما را به این (نعمتها) هدایت کرد؛ و اگر خدا ما را هدایت نمیکرد، ما هرگز هدایت نمیشدیم.»
آیۀ ۷۱ سورۀ احزاب:
«وَ مَنْ يُطِعِ اللَّه وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً، و هرکس خدا و پیامبرش را اطاعت کند، قطعاً به رستگاری بزرگی دست یافته است.»
آیۀ ۲۰ و ۲۱ سورۀ توبه:
«الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللَّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّه وَ أُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَ رِضْوانٍ وَ جَنَّاتٍ فِيها نَعِيمٌ مُقِيمٌ، کسانی که ایمان آوردند و هجرت کردند و در راه خدا با مالها و جانهایشان جهاد نمودند، نزد خدا مقامشان از همه بزرگتر است؛ و آنان همان رستگاراناند. پروردگارشان آنها را به رحمتی از جانب خود و خشنودی و باغهایی (بشارت میدهد) که در آن نعمت پایدار است.»
آیۀ ۸ سورۀ ابراهيم:
«إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الْأَرْضِ جَمِيعاً فَإِنَّ اللَّه لَغَنِىٌّ حَمِيدٌ، اگر شما و همهٔ کسانی که در زمین هستند کفر بورزید، (زیانی نمیرسانید) بیگمان خدا بینیاز ستوده است.»
آیۀ ۱۴۴ سورۀ آل عمران:
«وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّه شَيْئاً، و هرکس به عقب برگردد (و از حق رویگردان شود)، هرگز به خدا هیچ زیانی نمیرساند.»
