لقب در میان اعراب از دیرباز به عنوان یکی از مهمترین عناصر هویتبخش به افراد، حائز اهمیت بوده و در ادبیات عرب چیزی به غیر از نام مستعار شخص محسوب میشود. در میان تمام افراد در طول تاریخ تاکنون، شخصی که از بیشترین، زیباترین، شایستهترین و خاصترین القاب بهره میبرد بدون شک حضرت امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) است.
شخصیت والای ایشان بهرهمند از القابی است که تنها مختص اوست و هیچکس در آن شریک نیست. برای مثال امیرالمؤمنین، خیر البریه، مرتضی، حیدر، مولی الموحدین، اخ الرسول، زوج البتول و ... از جمله القابی است که تنها تداعیکننده نام علی بن ابیطالب (علیهالسلام) و کسی را جز آن ذات مقدس بدان راهی نیست. اما در این میان القاب دیگری وجود دارد که تنها شایسته و سزاوار ایشان است که به غلط به دیگران منتسب شده و بنا بر احادیث، روایات و اقوال معروف مسلمین، تنها صاحب اصلی آنها حضرت امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) است و بس.
ذوالنورين
ذوالنورین به معنای صاحب دو نور از القاب حضرت علیبنابیطالب (علیهالسلام) است که به دیگری نسبت میدهند.
ذوالنورین کسی است که صاحب دو نور نیّر است و طبق احادیث و روایات بر سبطین حضرت رسول الله (صلیاللهعلیهوآله) یعنی سبط اکبر، حضرت امام حسن و سبط اصغر، حضرت امام حسين (عليهماالسلام) اشاره دارد. دو نوری که پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) آنان را «سیدا شباب اهل الجنه» عنوان نمود که زیست مؤمنانه و عابدانۀ این بزرگواران گواهی بر این مدعاست.
برخی با نسبت دادن این لقب به دیگری به جهت ازدواج با دو دختر پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) وی را ذوالنورین میدانند، در صورتی که جدا از مسالۀ رد این مهم به استناد برخی منابع مستدرک، اساساً داماد پیامبر بودن فضیلت نبوده چراکه در میان ازدواجکنندگان با دختران ایشان نام پسران ابولهب و همچنین کشتهشدگان جنگ بدر نیز به چشم میخورد.
فاروق اعظم
فاروق به معنای جداکنندۀ حق از باطل است. ملقب به فاروق، حقی است که وقتی حاضر میشود باطل زاهق میگردد و فنا میشود. چنانکه حضرت حق در سورۀ اسرا آیۀ ۸۱ میفرماید: «وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا؛ و بگو که حق آمد و باطل نابود شد، که باطل خود لایق محو نابودی ابدی است.»
پیامبر بزرگ اسلام در حدیثی حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را فاروق اعظم و صدیق اکبر مینامند؛ همانطور که بر اساس منابع تاریخی در زمان حیات ایشان تنها وی را بدین القاب میخواندند و اسناد مبنی بر انتساب این القاب به دیگران به دوران پس از پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) باز میگردد!
صديق اكبر
همانگونه که پیشتر اشاره شد بنابر احادیث، مشی زندگی و اقوال متقن، «صديق» تنها لايق حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است که در سختترین شرایط، سخن مبهم و کذب بر زبان نراند و تنها پاسدار حقیقت بود.
در حالی که برخی با جعل احادیث و روایات، سعی در انتساب این لقب به کسانی دارند که قرائن و شواهد چیزی جز این را نشان میدهد. چنانچه پس از تصریح پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)، حضرت امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) میفرمایند: «من بندۀ خدا، برادر رسول خدا و صدیق اکبر هستم، پس از من جز "دروغگو" کسی دیگر خود را "صدیق" نخواهد خواند، من هفت سال قبل از دیگران نماز میخواندم! » ایشان پیش از دیگران ایمان آورد!
سيف الله
سيف الله به معنی «شمشیر خدا» لقبی برازندۀ علی بن ابیطالب (علیهالسلام) است که بنابر تاریخ و اسناد مکرر و همچنین تصریح حضرت ختمی مرتبت شایستۀ حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) است.
بهقطع شمشیر خدا کسی است که هیچگاه به دشمن پشت نکرده و پیدرپی با یاد و نام خدا و نیتی خالص در راه اسلام پیکار میکند. سیف الله برازنده کسی است که در جنگ احد بعد از جراحت شدید و اصابت شصت و چند ضربه، چنان پایمردی میکند که جبرئیل (علیهالسلام) از جانب حق تعالى ندا میدهد: «لاَ سَيْفَ إِلاَّ ذُو اَلْفَقَارِ ، لاَ فَتَى إِلاَّ عَلِيٌّ ».
حرف آخر
انکارکنندگان احادیث پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) تعویجدهندگان مسیر تاریخ، بدعتگذاران و متغیرین احکام خدا و فراریان غزوه حنین، نمیتوانند صدیق، فاروق، ذوالنورین و سیف الله باشند.
منبع
برگرفته از «خم خانه»؛ ویژهنامۀ آستان مقدس علوی برای عید غدیر.
