مقرنس‌های طلایی با ظرافتی چشمگیر در قالب اشکال هندسی منظم در طاق ایوان طلا جای گرفته و تا یک‌سوم ارتفاع ایوان ادامه یافته است. این آرایه‌ها علاوه‌بر نقش سازه‌ای، کارکردی زیبایی‌شناسانه هم دارند؛ شکست نور بر سطوح طلاکاری‌شده، جلوه‌ای درخشان و تابنده به آن بخشیده و با تابش نور تغییر می‌کند. هنر مقرنس‌کاری یک فضاسازی معنوی در معماری اسلامی است که نمادی از نظم آسمانی و تجلی بی‌پایان وحدت در کثرت به‌ شمار می‌رود.

نقوش گلدار متقارن و ظریف در معماری ایوان طلا جلوه‌ای چشمگیر به آن بخشیده است. بارزترین نقش برجسته، گلدان طلایی است که در مرکز ایوان طلا قرار گرفته و همچون تاجی بر فراز در اصلی ورود به رواق می‌درخشد. این نقش گل و بوته در تزیینات اطراف در ورودی اصلی نیز با ظرافت خاصی تکرار شده و فضایی بهشتی را پدید آورده است.

دو طرف جانبی ایوان دارای پنجره‌های قوسی شکل است که با حکاکی‌های برجسته روی نوار میناکاری‌ تزیین شده است. در هر طرف نیز دو پنجره با گره‌چینی استادانه خودنمایی می‌کند که در زیر کتیبه‌های معروف ایوان طلا مزین به ابیات فارسی قرار گرفته است.

اوج ظرافت معماری ایوان طلا، میناکاری‌های لاجوردی ‌رنگ است که بر تارک خشت‌های زرین نشسته و طلایه‌دار کتیبه‌های ارزشمندی است که با خطوط زیبا و برجسته، عشق و ارادت شاعران و کاتبان به مولای متقیان را تصویر کرده است.

خشت‌های زرین ایوان طلا، با شیوهای مختلف تزیینات معماری از جمله نقوش اسلیمی و آرابِسْک، با شکل‌های دقیق هندسی و نقش‌های گیاهی ساده شده و با پیچ‌و‌خم‌های متقاطع و موزون و مکرر، به‌صورت منظم توسط استادکاران ماهر بر سرتاسر ایوان نجف نصب شده است.