دومین همایش بینالمللی میراث به همت «مجمع علوی پژوهشها و مطالعات» وابسته به بخش امور فکری و فرهنگی آستان مقدس علوی، در چهارچوب تلاشهای مستمر آستان برای حفظ میراث اسلامی و پاسداشت نسخههای خطی علمی، با شعار «میراث نجفی؛ اصالت و درخشش» و با عنوان «میراث مکتوب در کتابخانههای نجف اشرف، گنجینۀ تمدن و تاریخ» آغاز به کار کرد.
این همایش با حضور جمعی از فضلای حوزۀ علمیه، استادان، دانشگاهیان و پژوهشگران از دانشگاهها و مراکز علمی داخل و خارج از عراق، در سالن حضرت آمنه در صحن حضرت فاطمه (سلاماللهعلیها) برگزار شد.
سخنرانی افتتاحیه
مراسم با سخنرانی سید عیسی الخرسان، تولیت آستان مقدس علوی آغاز شد. وی ضمن خوشامدگویی به مهمانان و شرکتکنندگان تأکید کرد که برگزاری این همایش نشاندهندۀ درک عمیق مسئولیت علمی و تاریخی عالمان و پژوهشگران در پاسداری از حافظۀ علمی امت، صیانت از دستاوردهای فکری و جلوگیری از نابودی و فراموشی آنها، و بازارائۀ این میراث در چهارچوبهای روشمند و استوار، متناسب با جایگاه و ارزش آن است.
سید الخرسان، با اشاره به پیشینۀ کهن کتابخانههای نجف اشرف، خاطرنشان کرد که این کتابخانهها در طول تاریخ، کانونهای زندۀ علمی بودهاند که نقش مهمی در پرورش طالبان علم و اندیشمندان ایفا کرده و بستر مناسبی برای تألیف، تحقیق و مناظرۀ علمی فراهم آوردهاند.
وی افزود: «نسخههای خطی علمای بزرگ، سرشار از تعلیقات و حواشی ارزشمندی است که به قلم خود آنان نگاشته شده و موجب غنای حوزههای علمیه با آثار متقن در فقه، اصول و عقاید گردیده است.»
او در پایان، بر حمایت کامل آستان مقدس علوی از هر طرح علمی جدی که در خدمت اندیشۀ اسلامی و احیای میراث باشد تأکید کرد و حفظ جایگاه علمی و تمدنی نجف اشرف را که در طول تاریخ طولانی خود بدان دست یافته است، از اولویتها دانست.
سخنرانی مسئول مجمع علوی
شیخ سلام ناصری، مسئول مجمع علوی پژوهشها و مطالعات آستان، توضیح داد: «این همایش یکی از مهمترین اقدامات مؤثر در احیای میراث مکتوب، بهویژه میراث نجفی، به شمار میرود؛ از رهگذر شناسایی گنجینههای علمی، استخراج دستاوردهای آن و برجستهسازی امتداد علمی این میراث که تنها به نجف اشرف محدود نمانده، بلکه به تأسیس کتابخانهها در مناطق نزدیک و دور انجامیده است؛ امری که پژوهشها و مقالات ارائهشده در همایش بر آن گواهی میدهد.»
حفظ میراث
در سخنرانی سید ریاض حکیم، استاد حوزۀ علمیه، از ابتکار آستان مقدس علوی در برگزاری و حمایت از این همایش تقدیر شد.
وی تصریح کرد که مستندسازی و نگارش، هدف اساسی در حفظ میراث به شمار میآید و میراث انسانی در طول تاریخ در معرض تعرضها و سیاستهای هدفمند مورد تحریف قرار گرفته و همین امر دستیابی به اطلاعات صحیح را دشوار ساخته است.
او تأکید کرد که علمای مکتب اهلبیت (علیهمالسلام) از پیشگامان تأسیس کتابخانههای علمی در داخل و خارج عراق بوده و همواره در حفظ منابع اصیل کوشیدهاند.
وی همچنین به سیرۀ مرجع فقید، سید محمد سعید حکیم (قدسسره)، اشاره کرد و اهتمام ویژۀ ایشان به ثبت درسها و یادداشتهای روزانه و اهتمام به مستندسازی علم حتی در سختترین شرایط را یادآور شد و بخشی از حافظۀ علمی و تجربۀ ایشان در دوران زندان را بازگو کرد.
رونمایی از دستاورد علمی
در جریان این همایش، از دستاورد علمی مجمع علوی پژوهشها و مطالعات رونمایی شد؛ اثری که بهعنوان ثمرهای نوین به مجموعۀ تلاشهای آستان مقدس علوی در خدمت به میراث، پاسداشت نسخههای خطی و حمایت از پژوهشهای علمی متقن افزوده میشود.
برگزاری دومین همایش بینالمللی میراث، بار دیگر نقش پیشگام آستان مقدس علوی را در حفظ میراث اسلامی، صیانت از نسخههای خطی علمی و پشتیبانی از پروژههای پژوهشی تخصصی برجسته میسازد؛ نقشی که جایگاه نجف اشرف را بهعنوان کانون علمی در سطح جهانی و حافظهای زنده از تمدن اسلامی در گذر قرون، بیشاز پیش تقویت میکند.
