پیامبراسلام (صلیاللهعلیهوآله) پیشاز آنکه مبعوث به رسالت شود، هر ساله یک ماه را در غار حرا به عبادت میپرداخت و در پایان ماه از کوه سرازیر میشد و به مسجد الحرام میرفت و هفت بار خانۀ خدا را طواف میکرد و سپس به منزل خود باز میگشت.
این سؤال پیش میآید که با عنایت شدیدی که پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) نسبت به امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) داشت آیا او را همراه خود به آن محل عجیب عبادت و نیایش میبرد یا او را در این مدت ترک میگفت؟
شواهد نشان میدهد از هنگامی که پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله)، حضرت امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) را به خانۀ خود برد هرگز روزی او را ترک نگفت.
مورخان مینویسند:
«امیرالمؤمنین (علیهالسلام) آنچنان با پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) همراه بود که هرگاه پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) از شهر خارج میشد و به کوه و بیابان میرفت او را همراه خود میبرد.». (۱)
ابن ابیالحدید میگوید:
«احادیث صحیح حاکی است که وقتی جبرئیل برای نخستین بار بر پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) نازل شد و او را به مقام رسالت مفتخر ساخت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در کنار حضرتش بود.
آن روز از روزهای همان ماه بود که پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) برای عبادت به کوه حرا رفته بود.»
امیرمؤمنان علی (علیهالسلام) ، خود دراینباره میفرماید:
«ولقد کان یجاور فی کل سنة بحراء فاراه ولا یراه غیری..». (۲)
«پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) هر سال در کوه حرا به عبادت میپرداخت و جز من کسی او را نمیدید.»
این جمله اگر چه میتواند ناظر به مجاورت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در حرا در دوران پساز رسالت باشد ولی قراین گذشته و اینکه مجاورت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در حرا غالباً قبلاز رسالت بوده است تأیید میکند که این جمله ناظر به دوران قبلاز رسالت است.
طهارت نفسانی امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) و پرورش پیگیر پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) از او سبب شد که در همان دوران کودکی، با قلب حساس و دیدۀ نافذ و گوش شنوای خود، چیزهایی را ببیند و اصواتی را بشنود که برای مردم عادی دیدن و شنیدن آنها ممکن نیست!
چنانکه امیرمؤمنان علی (علیهالسلام)، خود در این زمینه میفرماید:
«اری نور الوحی و الرسالة و اشم ریح النبوة». (۳)
«من در همان دوران کودکی، به هنگامی که در حرا کنار پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) بودم، نور وحی و رسالت را که بهسوی پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) سرازیر بود میدیدم و بوی پاک نبوت را از او استشمام میکردم.»
امام صادق (علیهالسلام) میفرماید:
«امیرمؤمنان علی (علیهالسلام) پیشاز بعثت پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوآله) نور رسالت و صدای فرشتۀ وحی را میشنید.»
در لحظۀ بزرگ و شگفت تلقی وحی پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) فرمود:
«اگر من خاتم پیامبران نبودم پساز من تو شایستگی مقام نبوت را داشتی، ولی تو وصی و وارث من هستی، تو سرور اوصیا وپیشوای متقیانی». (۴)
امیرمؤمنان علی (علیهالسلام) دربارۀ شنیدن صداهای غیبی در دوران کودکی چنین میفرماید:
«هنگام نزول وحی بر پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) صدای نالهای به گوش من رسید، به رسول خدا عرض کردم این ناله چیست؟
فرمود: این نالۀ شیطان است و علت نالهاش این است که پساز بعثت من از اینکه در روی زمین مورد پرستش واقع شود نومید شد.
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) رو به امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) کرد و گفت:
«انک تسمع ما اسمع و تری ما اری، الا انک لست بنبی و لکنک لوزیر». (۵)
تو آنچه را که من میشنوم و میبینم، میشنوی و میبینی، جز اینکه تو پیامبر نیستی بلکه وزیر و یاور من هستی.»
پی نوشتها:
۱- شرح نهج البلاغه ابن ابیالحدید، ج ۱۳، ص ۲۰۸.
۲- نهج البلاغه، خطبۀ ۱۸۷(قاصعه).
۳- پیشاز آنکه پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوآله) از طرف خدا به مقام رسالت برسد وحی و صداهای غیبی را بهصورت مرموزی، که در روایات بیان شده است، درک میکرد. شرح نهج البلاغه ابن ابیالحدید، ج ۱۳، ص ۱۹۷.
۴- شرح نهج البلاغه ابن ابیالحدید، ج ۱۳، ص ۳۱۰.
۵- نهج البلاغه، خطبۀ قاصعه.
یک پاسخ
یا امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب