امیرالمؤمنین (علیهالسلام) همیشه مقابل مستمندان متواضع و فروتن بود و همانند برادر و پسر عمویش رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) رفتار میکردند و برای مؤمنان پدر و برای فقرا برادر بودند.
چند نمونه از تواضع و فروتنی امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را در ادامه بخوانید:
برخورد متواضعانۀ مولای متقیان با مهمانان
مردی با پسرش نزد امیرالمؤمنین (علیهالسلام) آمد. حضرت از آنان استقبال کردند و آنها را در بالای مجلس نشاندند. سپس امر فرمودند که غذا بخورند. بعداز آنکه سیر شدند، حضرت تعجیل کردند و کوزه را گرفتند تا پدر دستش را بشوید، مرد ترسید و گفت: «چگونه خداوند ببیند که شما آب بر دست من میریزید؟»
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) با ملایمت و مهربانی به او پاسخ دادند: «خداوند مرا برادری برای تو میبیند که تفاوتی بین من و تو نیست و برتری بر تو ندارم تا به این ترتیب بر مقام من در بهشت بیفزاید.»
مرد تسلیم کلام امیرالمؤمنین (علیهالسلام) شد و حضرت بر دستان او آب ریختند. سپس کوزه را به پسرشان، «محمد بن حنفیه» دادند و فرمودند: «پسرم، اگر این پسر به تنهایی و بدون پدرش نزد من آمده بود، خود آب بر دستانش میریختم، اما خداوند دوست ندارد، میان پدر و پسر یکسان رفتار شود.» پس محمد بن حنفیه آب بر دستان پسر ریخت.[۱]
واکنش امیرالمؤمنین (علیهالسلام) به استقبال مردم از ایشان
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در بازگشت از صفین از روستاییان شهر انبار گذر کردند. مردم با شکوه به استقبال حضرت رفتند و همانند پادشاهان با ایشان برخورد کردند.
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) از این کار آنان ناراحت شد و فرمودند: «به خدا قسم! حکمرانان شما از کار شما سودی نمیبرند و شما نیز جانتان را به زحمت میاندازید و در آخرت هم مایۀ زحمت شما میشود و چه زیانآور است، رنجی که به دنبالش عقوبت باشد و چه نیک است، رها کردن کاری که ایمنی از آتش به دنبال آن باشد.»[۲]
برخورد امیرالمؤمنین (علیهالسلام) با یاران پیاده
از امام صادق (علیهالسلام) روایت شده است: «امیرالمؤمنین (علیهالسلام) بههمراه یارانشان خارج شدند، درحالیکه ایشان سواره و یاران در پی حضرت پیاده بودند.»
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) متوجه آنان شدند و فرمودند: «خواسته و حاجتی دارید؟ گفتند: خیر، اما دوست داریم، همراه شما بیاییم.»
حضرت به آنان فرمودند: «برگردید، راه رفتن پیاده به همراه سواره، عامل فساد برای سواره و خواری برای پیاده است.»
امام صادق (علیهالسلام) ادامه دادند: «امیرالمؤمنین (علیهالسلام) از مسیر دیگر به راه خویش ادامه دادند، یارانشان نیز ایشان را دنبال کردند، حضرت فرمودند: باز گردید، همانا صدای کفش کسانی که پشت سر مردان راه می روند، مفسده است.»[۳]
تواضع امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در انجام امور خانه
از امام صادق (علیهالسلام) روایت شده است: «امیرالمؤمنین (علیهالسلام) همیشه خود برای خانه هیزم و آب میآوردند و خانه را جارو میزدند و حضرت فاطمه (سلاماللهعلیها) آرد و خمیر درست میکردند و نان میپختند.»[۴]
فروتنی حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام)
روایت شده است که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) از کوفه خرمایی خریدند و آن را به گوشۀ عبایشان گرفتند. مردم به سمت حضرت شتافتند تا آن را از ایشان بگیرند و گفتند: «یا امیرالمومنین، ما برایتان میآوریم.»
حضرت فرمودند: «صاحب عیال سزاوارتر به بردن آن است تا دیگران.»[۵]
منابع
[۱] مناقب آل ابیطالب ابنشهرآشوب: ج۱، ص٣٧٣.
[۲] منبع قبل : ج۱، ص٣٧٢.
[۳] بحار الانوار علامه مجلسی: ج۴۱، ص۵۵.
[۴] مناقب آل ابیطالب ابنشهرآشوب: ج۱، ص۳۷۲.
[۵] پیشین.
