امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) در دوران کودکی تحت حمایت پدر خویش ابوطالب مؤمن قریش و شیخ بطحا که نمونۀ کامل فضیلت و مقدمۀ تمام کرامت بود، تربیت شد؛
پس او فرزندش امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) را با رشادت و خرد تربیت کرد و با ایمان به خدا او را تغذیه کرد، همانطور که مادر پاکدامنش، فاطمه، بانوی زنان عصر در عفت و طهارت، به تربیت او برخاست و او را به اخلاق پسندیده و عادات نیک پرورش داد و صفات شریفه را در جان او کاشت.
پرورش امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) به دست پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
بعداز وقوع قطحی بزرگ در مکه شرایط برای ابوطالب که عائلۀ زیاد داشت، سخت شد.
مجاهد بن جبر گوید: «برای قریش گرفتاری شدیدی پیش آمد و آنان از نظر زندگی در تنگنا قرار گرفتند. در میان آنها وضع ابوطالب که فرزندان و اهل و عیال زیادی داشت؛ خوب نبود.
حضرت رسول (صلیاللّهعلیهوآله) به عباس بن عبدالمطلب گفت: تو از این سختی که اکنون پدید آمده اطلاع داری و اوضاع ابوطالب را هم میدانی.
هرکدام یکی از فرزندان او را تکفل کنیم؛ تا وی از این سختی رهایی یابد.
آنها نزد ابوطالب رفتند و مطالب خود را به وی اظهار داشتند.
ابوطالب گفت: عقیل را برای من بگذارید و دیگران را با خود ببرید. پیغمبر، علی، را با خود برد و او همواره در نزد او بود؛ تا آنگاهکه آن حضرت به رسالت برانگیخته شد.
علی (علیهالسلام) هم بلافاصله به او ایمان آورد و گفتههای او را تصدیق کرد»[۱]
امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) آن روز شش یا هشت ساله بود. حضرت محمد او را بزرگ میکرد و آموزش میداد و از رازهای هستی و دانش و حکمت به وی میآموخت.
پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) فرمودند: کسی را انتخاب کردم که خداوند او را برای من، بر شما انتخاب کرده است.[۲]
به یقین پیامبر (صلیاللّهعلیهوآله)، امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) را از عمویش گرفت تا او را تربیت کند و با طبع و راهنمایی خود او را تغذیه نماید تا در سایۀ حمایت او از حب و دوستی، عطوفت و ایثار، چیزی را به دست آورد که آن را در خانۀ پدرش نیافت.
پیامبر (صلیاللّهعلیهوآله) تمام ارزشهای اسلامی و اصول و قواعد آن را در جان و اعماق ذات امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) کاشت و او در ابتدای زندگی اسلام را فهمید و به آن ایمان داشت و جوهر آن را درک کرد.
دفاع از پیامبر (صلیاللّهعلیهوآله)
امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) نزدیکترین افراد به رسول خدا (صلیاللّهعلیهوآله) و بهترین کسی بود که با اخلاق پیامبر (صلیاللّهعلیهوآله) سازگاری داشت و رسالت او را فهمید.
وقتی پیامبر (صلیاللّهعلیهوآله) انقلاب بزرگ خود را بر افکار و عادات جاهلیت اعلام کرد، امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) در دوران طفولیت به سر میبرد. او برای پیامبر (صلیاللّهعلیهوآله) فداکاری و از او در مقابل کودکانی که با سنگ به او حمله میکردند محافظت میکرد.
آنها به او سنگ و کلوخ پرتاب میکردند و او را ساحر و دیوانه میخواندند؛ امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) با مشت بر آنها میزد تا اینکه فرار کرده و به پدر و مادرشان شکایت میکردند. این اولین جهادی بود که در راه اسلام انجام داد.
امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) از این دورۀ طلایی که در حمایت پیامبر (صلیاللّهعلیهوآله) میزیست و مورد اقسام محبت و عنایت او قرار میگرفت، میفرمود:
«شما موضع مرا در قرابت، نزدیکی و منزلت خاص نزد رسول خدا (صلیاللّهعلیهوآله) میدانید. وقتی من کودک بودم، مرا در اتاق خود مینشاند، مرا به سینه میچسبانید و در استراحتگاه مخصوص خود میخوابانید، بدنش را به بدن من میچسباند و بوی پاکیزهاش را به مشام من میرساند و گاهی غذا را لقمهلقمه در دهانم میگذاشت.
هرگز دروغی در گفتار و اشتباهی در کردارم نیافت و من چونان فرزندی که همیشه با مادر است، همواره با پیامبر بودم. هر روز نشانۀ تازهای از اخلاق نیکو را بر من آشکار میکرد و فرمان میداد که به او اقتدا کنم»(۳).
آیا میبینید چگونه پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در رعایت حب و دوستی او خالص بود؟
با او با مهربانی و عطوفت رفتار میکرد و او را طبق اخلاق و آداب خویش پرورش میداد تا در زندگی و بعد از وفاتش نمونهای از او باشد.
منابع
۱. طبرسی، إعلام الوری، ج۱، ص۱۰۶-۱۰۵.
2. زندگانی دوازده امام (علیهمالسلام)، ج۱،ص۱۵۰-۱۴۹.
3 . نهج البلاغه، الخطبه ۱۹۲.
